Kedim Neden Kumunda Yatıyor?
30.07.2022Kedilerin birbirinden tatlı bir o kadar da ilginç canlılar. Onların bazı zamanlar ...
Bazı
insanlar hayatları boyunca doğru zamanda yanlış yerde olurlar.
Inside
Llewyn Davis tam da böyle bir insanın filmi.
Coen
Kardeşler'in 2013 yapımı Inside Llewyn Davis, 1960'ların New York folk
sahnesinde var olmaya çalışan bir müzisyenin peşinden gidiyor. Ancak film,
müzik dünyasında tutunmaya çalışan bir sanatçının hikâyesinden çok daha
fazlasını anlatıyor. İnsanın hayalleriyle gerçeklik arasında sıkışıp kaldığında
nasıl yavaş yavaş yalnızlaştığını, kırıldığını ve yine de yoluna devam ettiğini
gösteriyor.
Film,
dönemin önemli folk sanatçılarından Dave Van Ronk'un yaşamından ilham alıyor.
Van Ronk yıllar sonra Greenwich Village günlerini anlatırken, o dönemi
"Herkes büyük bir şeyin eşiğinde olduğunu hissediyordu ama kimse bunun
kimin başına geleceğini bilmiyordu." diye tarif etmişti. Çünkü Llewyn, tam
da tarihin değişmek üzere olduğu bir dönemde, değişimin dışında kalıyor. Film
boyunca bunun ağırlığını omuzlarında taşıyor.
Coen
Kardeşler'in 2013 yapımı Inside Llewyn Davis, 1960'ların New York folk
sahnesinde var olmaya çalışan bir müzisyenin peşinden gidiyor. Ancak film,
müzik dünyasında tutunmaya çalışan bir sanatçının hikâyesinden çok daha
fazlasını anlatıyor. İnsanın hayalleriyle gerçeklik arasında sıkışıp kaldığında
nasıl yavaş yavaş yalnızlaştığını, kırıldığını ve yine de yoluna devam ettiğini
gösteriyor.
Film,
dönemin önemli folk sanatçılarından Dave Van Ronk'un yaşamından ilham alıyor.
Van Ronk yıllar sonra Greenwich Village günlerini anlatırken, o dönemi
"Herkes büyük bir şeyin eşiğinde olduğunu hissediyordu ama kimse bunun
kimin başına geleceğini bilmiyordu." diye tarif etmişti. Çünkü Llewyn, tam
da tarihin değişmek üzere olduğu bir dönemde, değişimin dışında kalıyor. Film
boyunca bunun ağırlığını omuzlarında taşıyor.
Bu
yolculuğun en sessiz ama en etkileyici karakteri ise;
Turuncu
bir kedi.
Adı
Ulysses.
İlk
bakışta yalnızca yanlışlıkla kapıdan kaçan bir ev kedisi gibi görünse de film
ilerledikçe Ulysses, anlatının görünmez merkezine yerleşiyor. Sürekli
kayboluyor, yeniden ortaya çıkıyor, başka evlere giriyor, başka insanların
kucağına çıkıyor. O hareket hâlindeyken, Llewyn aynı döngünün içinde sıkışıp
kalıyor.
İsminin
tesadüf olmadığı açık. James Joyce'un Ulysses romanı, adını Homeros'un eve dönmeye
çalışan kahramanından alır. Fakat Coen Kardeşler'in filminde eve ulaşmaya
çalışan kişi kedi değil, insandır. Belki de bu yüzden Ulysses hiçbir zaman
telaş etmez. Yolunu bulacağından emindir. Kaybolan, yönünü şaşıran ve sürekli
yanlış kapıları çalan ise insandır.
Varoluşçu
yazarlar sık sık insanın dünyadaki yerini sorguladı. Albert Camus, insanın
hayat karşısındaki en büyük sınavının cevap bulmak değil, belirsizlikle
yaşamayı öğrenmek olduğunu söyler.
Inside
Llewyn Davis tam da bu belirsizliğin filmi. Sorular soruyor ama cevap vermiyor.
Müziğin insanı kurtarıp kurtaramayacağını söylemiyor.
İyi
insanların neden kaybettiğini açıklamıyor. Yalnızca hayatın bazen hiçbir
dramatik kırılma olmadan da insanı yorabileceğini gösteriyor. Bu yüzden filmin
yapısı da alışıldık anlatılardan farklı.
Samuel
Beckett'in meşhur sözü burada ister istemez akla geliyor: "Tekrar dene.
Tekrar yenil. Daha iyi yenil." Llewyn'in hikâyesi de tam olarak buna
benziyor. Büyük bir çöküş değil; küçük yeni yenilgiler, hayal kırıklıklarının
yavaş yavaş birikmesi.
Filmin
müzikleri de bu duygunun önemli bir parçası. T. Bone Burnett'in hazırladığı
soundtrack, dönemin folk geleneğini yalnızca fon müziği olarak kullanmıyor;
karakterlerin iç dünyasının uzantısına dönüştürüyor. Oscar Isaac'in şarkıları
söyleyiş biçiminde de ilginç bir incelik var.
Alkış
beklemeyen, kendini ispat etmeye çalışmayan, yalnızca söylemeye devam eden bir
ses...
Belki
de bu yüzden film yıllar geçtikçe daha fazla değer kazandı. İlk gösterildiğinde
birçok eleştirmen onun "bir şey anlatmadığını" yazmıştı. Bugün ise
aynı belirsizlik, filmin en güçlü yanı olarak görülüyor.
Coen
Kardeşler'e yıllar önce Ulysses'in neyi temsil ettiği sorulduğunda verdikleri
cevap da bunu doğrular nitelikteydi:
"Filmin
bir konusu yoktu.
Biz
de bir kedi ekledik."
Mizah
gibi görünen bu cümle, aslında iyi sanatın açıklanmaya direnme biçimini de
anlatıyor.
Kediler
zaten böyledir.
Onları
seyrederken her zaman bir şey düşündüklerini hissedersiniz ama ne
düşündüklerini asla tam olarak bilemezsiniz. Belki de bu yüzden Ulysses, filmin
en özgür karakteri. Kimseye kendini kanıtlamaya çalışmıyor. Başarılı olmak gibi
bir derdi yok. Yetişmeye çalışmıyor. Sadece yoluna devam ediyor.
Llewyn
ise tam tersi... Sürekli bir yere yetişmeye çalışıyor.
Belki
de filmi bu kadar hüzünlü yapan şey budur. İnsan, bazen yalnızca kendisi
olabilmek için bile büyük bir mücadele verir.
Kediler
ise bunu hiç düşünmeden başarırlar.
Inside
Llewyn Davis, başarısızlığın insanı eksiltmek zorunda olmadığını fısıldıyor.
Ve
bunu, bazen tek kelime etmeden kadrajdan geçip giden turuncu bir kedinin
zarafetiyle yapıyor.
Ural
GÜRPINAR
Kedilerin birbirinden tatlı bir o kadar da ilginç canlılar. Onların bazı zamanlar ...
Bir kedinin güvenini kazanmak zaman alabilir. Çoğunlukla eve yeni gelen kediler ürkek ve ...
Patili dostlarımız bizim için son derece önemli. Pek çok hayvansever, evcil dostlarını ...
Kütahya’nın Hisarcık ilçesinde Recep Yılgın isimli işçi, her gece tilkiyi ...
Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan sokak köpekleri hakkında hazırlanan yasa için konuştu. ...
İzmir'in Bornova ilçesindeki Şehit Hüseyin Dalgılıç Özel Eğitim Uygulama Okulu ...
Okuduğumuz kitapta o sırada aradığımız şeyi buluruz, bulamazsak bırakırız. Yazar, olay ya ...
‘’İş konusunda, hatayı kabul etmeyen bir yanım var’’ Meslekte 40 yılını ...
Türk Tabipleri Birliği (TBB), TBMM'ye sunulan ve sokak hayvanlarına ötenazi yapılmasını ...
Sokakta gördüğümüz kediler ve köpeklerin hepsinin bizim yardımlarımıza ihtiyacı var. ...
İnternette biraz zaman geçirmek insanların kedileri sevdiğini anlamaya yetiyor. Fakat kedilerin ...
Evlerimizi, yaşam alanlarımızı paylaştığımız kediler, her ne kadar onların barınma, ...
Merkezi Kahramanmaraş olan depremlerde evinde hasar oluşan 65 yaşındaki Fatma Var, kedileri aç ...
Animal Cognition dergisinde yayımlanan, Tokyo Üniversitesinden bilim insanlarının kedilerle ...
Smokin kediler siyah ve beyaz tüy rengine sahiptir. Aynı zamanda hırs ve bağımsızlık ...
Kedilerin kemirgen arkadaşları ile eski bir rekabeti olsa da, birçok Kedici hala merak ediyor: ...
İngiltere’nin Stevenage kentinde yıllarca tren istasyonunun maskotu olan Nala isimli kedi ...
KEDİ KORONA VİRÜSÜ FIPGüney Kıbrıs’ta FIP (Feline infektiyöz peritonit) hastalığının ...
Evcil dostların zamanla sahiplerine benzediğini söylüyorlar.. Bu düşünceyi neredeyse ispat ...
Kedinizin fotoğrafları, videolarıyla dolu bir galeriniz var biliyoruz! Kediciler, onun her ...
İstanbul Küçükçekmece'de 26 Mart 2019'da sitenin bahçesinde kedilere baktığı için ...
Evlerinde hatta sokakta, yer ve zaman farketmeksizin bir kedi ile karşılaşan kediciyi bakar ...
7 aydır Ankara Kedi Hastanesi’nde tedavi gören Şero, zorlu yaşam savaşının ardından ...
Tokyo’da Shinjuku Tren İstasyonu’ndan çıkanları meydandaki gerçekçi dev Calico kedi ...
Kediler hava değişimine karşı hassastır. Kulak zarı atmosferdeki basınç değişikliklerini ...
Düzce’de Recep Çakır'ın evden kaçan kedisi 'Leydi', bir gün sonra yağ bakımı için ...
Trouble 4 yaşında. Ağırlığı 11 kg civarında. Omuzu ile patisi arasındaki uzunluk tam 48,26 ...
Kediler, vücutları ve ruhları kadar naif ve hassas bir sindirim sistemine sahiptirler. Sık sık ...
Alerjik reaksiyonlar sadece insanlara özgü değil, kedilerimiz de bundan nasibini alabilir! ...
Kulak uyuzu Otodectes Cynotis adı verilen, derinin alt kısımlarına yerleşerek kaşıntılı ve ...
Öncelikle kedilerinizi de içinde barındırdığınız ve birçok kişinin sizi tanımasına ...
Kediler ikiz doğabilir ve bu sadece DNA testi ile anlaşılır. Genetik haritalandırma zor ve ...
‘’Hedefimiz öncelikle hem hayvan hem de insan refahını gözeterek sokak hayvanları ...