Kediler Neden Kum Kabının Dışına Tuvaletini Yapar? - Buket Vakvak

Kediler tuvalet alışkanlıkları konusunda oldukça hassas ve özenli canlılar oldukları için hızlıca öğrenir ve kolaylıkla tuvalet eğitimi alırlar. Özellikle tuvalet eğitimi olan kedilerin aniden kum kabının dışına idrar yapmaya başlaması mutlaka irdelenmesi gereken bir konudur ve fizyolojik ya da psikojenik birtakım problemlerin yansıması olabilir. Kedinizin kum kabının dışına idrar yapması davranışsal bir bozukluk ya da fizyolojik olarak cinsel olgunluğa erişme nedenli idrar püskürtme davranışı olabileceği gibi idrar yolu problemlerini de düşündürmektedir.

Kedilerinizin kum kabının dışına idrar yapmasının yanı sıra idrar yaparken zorlanma, idrar yapma sıklığının artması, idrarında kan görülmesi, idrar yapma esnasında ses çıkarması, perineal bölgeyi aşırı yalama davranışlarından biri veya birkaçını fark etmeniz üzerine mutlaka veteriner hekiminize danışmanız önerilir. Bahsedilen bulgular kedilerde yaygın olarak görülen ‘’Kedilerin Alt İdrar Yolları Hastalığı’’ ile ilişkili bulguları yansıtıyor olabilir.

Kedilerde bu hastalığa neden olabilecek çok çeşitli etmenler söz konusu iken en yaygın nedeni kedilerin idiyopatik sistitidir. Kedilerde idiyopatik sistite neden olan etmenler tam olarak tanımlanamamaktadır. Ancak idiyopatik sistitin şekillenmesinde çevresel, psikolojik, fizyolojik ve herhangi bir hastalığa ilişkin ortaya çıkan stres faktörlerinin etkisi ortaya konmuştur. İdiyopatik sistit şekillenen kedilerin tedavisindeki ilk amaç ağrıyı azaltmak ve stres faktörlerini ortadan kaldırmak olmalıdır. Kedilerde stresi azaltmak amacıyla çevresel zenginleştirme koşulları uygulanmalıdır. Bu amaçla uygulanan çevresel zenginleştirme yöntemleri idiyopatik sistitli kedilerin tedavisinde büyük öneme sahiptir ve hasta sahiplerine oldukça büyük görev düşmektedir.

TUVALET İHTİYAÇLARI

Kedilerin kum kapları, amonyak gibi kokuların oluşmasını önlemek için haftalık olarak tamamen boşaltılmalı ve temizlenmelidir. Bu kaplar ayrıca diğer evcil hayvanlar ve çocuklar tarafından sürekli giriş yapılan yerlerde bulunmamalıdır. Aniden gürültüye neden olabilecek ve kediyi rahatsız edebilecek alanlara veya cihazların yanına yerleştirilmemelidir.

- "1+ 1" kuralı, evde kedilerden daha fazla kum kabı olması gerektiğini belirtmektedir.

- Kum kabı kadar, kedinin uygun olmayan yerlere idrara çıkarması sonucu idrar yapılan alanların yeterli derecede temizlenmesi de önemlidir.

- Bazı kediler farklı büyüklükteki kapları tercih ederler ve kapaklı kutuları tercih etmeyebilirler. Farklı kum kapları kullanılacak ise, tercih kedilere bırakılmalıdır.

- Eğer idrar yolları ile ilgili şikayeti ya da hastalık geçmişi var ise kokusuz ve mutlaka topaklaşan bir kum önerilmelidir.

FEROMON KULLANIMI

Kediler aynı türden hayvanlar tarafından yayılan ve tespit edilen, sosyal ve üreme davranışını etkileyen feromon olarak adlandırılan biyoaktif bileşiklere sahiptirler. Kedilerin feromonları ve koku alma yetenekleri çevrelerini keşfetmek amacıyla oldukça gelişmiştir. Bu amaçla çevrelerinde temas ettikleri bölgelerde sürtünme vb. yöntemleri kullanarak koku bırakır ve kendilerini güvende hissettikleri yaşam alanlarını belirlerler. Çünkü kediler fiziksel ve sosyal olarak aşina oldukları, kontrol altında tutabildikleri bölgeleri tercih ederler. Bu kontrol duygusu kedinin kendini rahat hissetmesini sağlar ve stresini azaltır.

Klasik olarak da feromonların kedilerde duygusal durumu değiştirdiği ortaya konmuştur. Kedilerde artan stres sonucu şekillenen idrar püskürtme ve işaretleme gibi davranışları çözmek amacıyla stres faktörünü azaltmak üzere doğal olarak meydana gelen kedi yüz feromonunun sentetik bir analoğu olan ticari preperat (Feliway ®) geliştirilmiştir.

Feromon kullanılırken; bir veya daha fazla difüzör kedinin en çok stres altında olabileceği pencereler, kapılar veya kum kapları gibi yerlere yerleştirilmelidir.

Yapılan çalışmalar doğrultusunda feromon uygulanan kedilerde anksiyetenin azaldığı kedilerin kendini yalama davranışında ve gıda alımında artışlar olduğu gözlemlenmiştir. Aynı zamanda sistitin klinik belirtilerinin tekrarlama oranları, agresyon ve korku gibi negatif davranışların azalmış olduğu görülmüştür. Bu amaçla bahsedilen çevresel zenginleştirme yöntemleriyle eş zamanlı olarak feromon kullanılması önerilmektedir.