Kedilerin Damak Tadı – Alp Akoğlu
01.04.2021Kediler bizim alamadığımız bazı tatları algılayabilirler mi? Bu sorunun yanıtı “evet”. ...
Yeni bir araştırma, kedilerde görülen bazı kanser türlerinin genetik yapısının insanlardaki kanserlerle dikkat çekici biçimde örtüştüğünü ortaya koydu. Bilim insanlarına göre bu benzerlik, hem veteriner onkolojisi hem de insan tıbbı için yeni tedavi yollarının kapısını aralayabilir.
Avrupa Evcil Hayvan Endüstrisi Federasyonu’nun verilerine göre Avrupa’daki hanelerin yaklaşık yüzde 26’sında, yani 139 milyona yakın evde en az bir kedi yaşıyor. Buna rağmen kanserin kedilerde nasıl geliştiğine dair bilgiler hâlâ sınırlı.
Araştırmacılar, kanserin kedilerde hastalık ve ölümün başlıca nedenlerinden biri olduğunu ancak genetik düzeyde yeterince incelenmediğini vurguluyor. Üstelik ev kedileri, sahipleriyle benzer çevresel risk faktörlerine maruz kalıyor; bu da bazı kanser nedenlerinin ortak olabileceğini düşündürüyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından Wellcome Sanger Enstitüsü’nden Bailey Francis, farklı türlerin kanser genomlarının karşılaştırılmasının hastalığın nedenlerini daha iyi anlamayı sağladığını belirtiyor. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise kedi kanserlerindeki genetik değişikliklerin insan ve köpeklerde görülen mutasyonlarla benzerlik göstermesi.
Yedi ülkeden yaklaşık 500 ev kedisinin incelendiği çalışmada, doku örneklerinden elde edilen DNA’lar analiz edildi. İnsan kanseriyle ilişkili yaklaşık 1000 gen ve 13 farklı kedi kanseri türü karşılaştırıldı. Sonuçta 31 “sürücü gen” belirlendi. Bu genetik değişikliklerin, hem insan hem hayvan onkolojisi için yeni araştırma alanları açabileceği ifade ediliyor.
En sık mutasyona uğrayan gen TP53 oldu. Kedilerdeki tüm tümörlerin yüzde 33’ünde görülen bu mutasyon, insanlarda da yaklaşık yüzde 34 oranında tespit ediliyor. TP53, normalde tümör baskılayıcı bir görev üstleniyor; mutasyona uğradığında ise hücre büyümesi üzerindeki kontrol zayıflıyor ve kanser gelişimi hızlanabiliyor.
Araştırma özellikle meme kanseri konusunda da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Kadınlarda en yaygın kanser türü olan meme kanseri, dişi kedilerde de en sık görülen kanserlerden biri. Kedilerdeki meme karsinomları ile insanlardaki meme kanserleri arasında genetik düzeyde önemli benzerlikler bulundu.
Meme karsinomunda en sık değişime uğrayan gen FBXW7 oldu. Kedi tümörlerinin yüzde 50’sinden fazlasında bu gende mutasyon saptandı. İnsanlarda ise bu gen değişikliği, hastalığın daha olumsuz seyretmesiyle ilişkilendiriliyor.
Araştırmacılara göre türler arası veri paylaşımı, hem kediler hem de insanlar için daha etkili ve hedefe yönelik tedavi seçeneklerinin geliştirilmesini sağlayabilir. Bu genetik verilerin bir gün klinik uygulamalara taşınabileceği belirtiliyor.
Kedilerle paylaştığımız yaşam, belki de düşündüğümüzden daha derin bir biyolojik bağ içeriyor. Aynı evde yaşadığımız canlıların hastalıklarını anlamak, insan sağlığına da ışık tutabilir.
Işıl Aykan Atmaca
Keditör
25/02/2026
Kediler bizim alamadığımız bazı tatları algılayabilirler mi? Bu sorunun yanıtı “evet”. ...
Aşık olmak insanlara has bir duygu mudur? Hayvanlar aşık olabilir mi? Bilim insanları ...
Kediler güçlü, dayanıklı ve daima dört ayakları üzerine düşen canlılar olarak bilinseler ...
Ayasofya’nın sembolü, turistlerin ilgi odağı olan kedi Gli, 24 Eylül tarihinden beri ...
Normal şartlara kedilerin miyavlamasının en fazla 25 desibel olduğu biliniyor. Ancak Smokey ...
Sivil Toplum Kuruluşları, Hayvanları Koruma Kanunu’nun maddelerinin, hayvanları korumak için ...
Kedilerin çoğunluğu çokta sosyal olmayan, sürü psikolojisinden uzak yaşayan canlılardır. ...
İlk defa Kedici Dergisi’nde, hastanenin kurucu direktörü Azmi Elhan Atik ile yaptığımız ...
Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu , yeni ...
Türk Veteriner Hekimler Birliği (TVHB) Merkez Konseyi Başkanı Prof. Dr. Murat Arslan, ...
İzmir'in Bornova ilçesindeki Şehit Hüseyin Dalgılıç Özel Eğitim Uygulama Okulu ...
Bizim için çok normal olsa da, misafirler kediler için çok stresli olabilir. Misafirleriniz ...
Türk Hava Yolları’nın Bodrum-İstanbul seferini yapan uçakta bulunan İbrahim Tatlıses’in ...
Florida Üniversitesi’nde (UF) kampüsün sevilen kedisi Tenders, öğrencilere eşlik eden ...
Japonya’da son yıllarda dikkat çeken bir istatistik gündemde: Ülkede yaşayan 15 yaş altı ...
Kediler cinslerine göre farklı karakter özelliklerine sahip canlılardır. Kimisi çok ...
Kediler üzgün olduğumuzu anlayabilirler mi?Kediniz kötü hissettiğinizde sizi teselli ...
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın açıkladığı güncel duruma göre; 21 ilde çıkan 63 ...
Cır cır böcekleri, ahşap tahtaların üzerinde oynayan ağaç gölgeleri arasına yayılmış, ...
Kediciler gün içinde kedisine nasıl vakit ayırmalı, neler yapmalı, bir gününü kedinizle ...
Hayatı bir hayvanla paylaşanlar veya onlarla zaman geçirenler ile geçirmeyen insanlar arasında ...
Tıpkı evcil kedilerde olduğu gibi yabani kedi türlerinin kürklerinde de kendilerine özgü ...
İstanbul Büyükçekmece Nezihe Hasan Kılıç Anadolu Lisesi öğrencileri kurdukları ...
Anadolu tarihler boyu çeşitli uygarlıklara misafirlik etmiştir. Bunlardan niceleri tarihin ...
Plastik parçaları, kedinizin sindirim sisteminden geçerek 1-2 gün içinde dışkıyla ...
Kedilerin yüksek bir yerden düşerken vücutlarını ustaca döndürerek, yere ayaklarının ...
Kedinizin dünyasına adım atarken, onun benzersiz karakterini kabul etmekle işe başlayın. Her ...
Kediler sadece kedicileri değil, evdeki eşyaları da sıklıkla tırmalar. Tırmalama, kediler ...
Proceedings of the Royal Society B isimli akademik dergide yayınlanan bir araştırmada bilim ...
Sessiz bir evde dolaşan adımlar, boş kalan bir uyku köşesi, dokunulmamış bir mama kabı… ...
Kabul edelim, kediler genellikle uykuya düşkünlükleriyle bilinirler. Köpeklere kıyasla enerji ...
Kedilerin ve köpeklerin beslenmesinde bazı benzerlikler olabilir. Bununla birlikte, beslenme ...
Sarıkız isimli sarman kedi, sahibinin tarlada bulduğu yavru tavşana annelik yapıyor. Sarman ...