Kediler Renkleri Görür Mü?
12.05.2023Kedileri her yönüyle merak ediyoruz ve onlar hakkında her şeyi öğrenmek istiyoruz. En merak ...
Şanlıurfa'nın Eyyübiye ilçesinde, iki köpekteki kuduz şüphesi nedeniyle 8 Haziran’da iki mahallede karantina uygulaması başlatıldı. O günden beri de Şanlıurfa'da kuduz bahanesiyle köpekler toplatılıyor, öldürülüyor. Uygunsuz şekilde toplanan köpeklerin akıbeti bilinmiyor. Hayvanseverler kuduz vakası gerçek olsa bile, yerine getirilmesi gereken prosedürlere uyulması için seslerini duyurmaya çalışıyor.
Peki kuduz hastalığı nedir, belirtileri nelerdir, nasıl bulaşır, nasıl tedavi edilir? Veteriner Hekim Dr. Tarkan Özçetin, her yönüyle kuduz hastalığını anlattı:
Kuduz eski çağlardan günümüze kadar gelen ve ülkemiz için de hala önemini koruyan çok öldürücü bir hastalıktır. Kuduz, her yıl çoğunluğu Asya ve Afrika kıtası olmak üzere 150’den fazla ülkede 10 binden fazla insanın ölmesine, 5 milyon insanında şüpheli ısırık ve tırmalama yüzünden tedavi görmesine neden olmaktadır. Avrupa kıtasında kuduza bağlı ölümler ise maalesef sadece ülkemizde görülmektedir. Türkiye’de yılda ortalama 180.000 şüpheli ısırık vakası yaşanmakta olup 1-2 kişinin kuduz sonucu hayatını kaybettiği bildirilmektedir.
Kuduz nasıl bulaşır?
Hastalık, kuduza yakalanmış bir hayvanın ısırması ile insanlara bulaşır. Kuduz virüsü taşıyan canlının hastalığı bulaştırabilmesi için tükürüğünün veya salyasının kanla temas etmesi gerekir. Bu durum çoğunlukla ısırılma ile olur. Ancak başka bir nedenle oluşmuş herhangi bir yara veya lezyondan da kuduz hayvanın salyasının teması ile bulaşma olabilmektedir. Solunum yolu veya kuduz hayvanın etinin, sütünün yenmesi ile teorik olarak kuduz bulaşabilse de şimdiye kadar tespit edilmemiştir.
Dünya’da ve ülkemizde görülen kuduz vakalarının çok büyük çoğunluğunda bulaşma, derin ısırık yaralanmaları sonrasında oluşmaktadır.
Kuduzun belirtileri nelerdir?
Virüs vücuda girdikten ortalama 2-3 ay içinde ilk belirtiler görülmeye başlar. Ancak virüsün vücuda giriş yeri daha doğrusu beyne olan uzaklığı ve virüs yoğunluğuna bağlı olarak kuluçka süresi 1 hafta ile 2 yıl arasında değişebilir. Bu oldukça değişken sürede deri veya mukoza yolu ile vücuda giren virüs sinir hücreleri yolu ile beyne göç eder. Beyne gelen virüs yine sinir yolu ile tükürük bezlerine ulaşır. Hastalığın bulaşmasında kritik rol oynayan salya ve tükürüğün önemi buradan kaynaklanmaktadır.
Virüs beyne ulaşıp merkezi sinir sistemine yayıldıkça bilinç kaybı, hidrofobi (su fobisi), felç ve sonrasında ölümcül belirtiler gelişir. Hastalığın saldırgan ve sakin olmak üzere iki formu vardır. Kuduz virüsünün beyne oradan tükürük bezleri aracılığı ile salyaya gelmesinden itibaren ortalama 7 gün içerisinde ölür. Ancak bu 7-10 günlük süre içinde virüsü diğer canlılara bulaştırabilir. Kuduz şüpheli bir hayvanın karantina süresinin 10 gün olmasının önemi buradan kaynaklanmaktadır. 10 günlük karantina sürecinde ölmeyen canlının kuduz virüsünü bulaştırmış olması mümkün değildir.
Kuduz hastalığı nasıl tedavi edilir?
Kuduz hastalığının bilinen bir tedavisi yoktur ve korunmak
için tek yöntem aşılamadır. Bir kedi veya köpeğin kuduz hastalığına
yakalanabilmesi için mutlaka kuduz taşıyan, daha doğrusu saçan başka bir hayvan
tarafından ısırılması veya tırmalanması gerekir. Köpeklerimiz için geçerli
olmasa da hayatı boyunca evden hiç çıkmayacak, dışarı adımını atmayacak kedimiz
için bu aşının uygulanmasının gereksiz olduğunu düşünebilirsiniz. Haksız da
sayılmazsınız, ancak her şey düşündüğünüz gibi olmayabilir ve bir gün kediniz
isteğiniz dışında dışarı çıkabilir ve ısırılarak veya tırmalanarak virüsü
kapabilir. Maalesef bu olasılık ülkemiz için hiç de azımsanmayacak oranda
gerçekleşebilir.
Evcil dostumuza neden kuduz aşısı yaptırmalıyız?
Kuduz aşısını yaptırmanız için diğer geçerli neden ise köpeğinizin veya kedinizin sizi veya bir başkasını ısırması ve tırmalaması sonucunda yaşanacaklara karşı önlem olarak önemlidir. Bu şekilde bir yaralanma sonrası doktora gidilir ise ilk sorulacak soru köpeğinizin ve kedinizin aşının yapılıp yapılmadığıdır ve sonrasında karnesi görülmek istenecektir. Eğer aşı yapılmamış veya 1 yıllık tekrar süresi geçmiş ise yasalar gereği köpeğiniz veya kediniz kuduz ihtimali yüksek muamelesi görecektir.
Sonuçta hiçbir doktorun böyle öldürücü bir hastalıkta kendini riske etmek istemeyeceği ve sorumluluk almayacağı için yaralanan kişiye, belki gereksiz olan ama yasal olarak zorunlu olan kuduz aşılarını yapacaktır.
Köpeğinize ve kedinize kuduz aşısı yaptırmanız için son neden ise yasalardır. “3285 Sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu Uygulama Yönetmeliğine göre sahipli kedi ve köpeklerin kuduz hastalığına karşı her sene aşılanması mecburidir.”
Kuduz aşısı yapılması için miniklerin 3 aylık olmaları
beklenmelidir. Yetişkin kedi ve köpekler için kuduz hastalığına karşı her yıl
yapılacak aşılama etkin ve güvenilir bir koruma sağlayacaktır.
Kedileri her yönüyle merak ediyoruz ve onlar hakkında her şeyi öğrenmek istiyoruz. En merak ...
Kedici’nin daha önceki yazılarında kedilerin “tatlı” tatları algılayamadığından söz ...
İspanya ve Portekiz'de yaşayan ancak 1960'lardan beri nüfusu giderek azalan İber vaşağı, ...
ABD’de bulunan California Davis Üniversitesi ve Kanada’dan British Columbia Üniversitesi ...
Evin Sessiz Doktoru:Evde kediyle yaşamanın kardiyovasküler sisteme etkileri artık sadece ...
İran'ın başkenti Tahran'daki sıra dışı "Kedi Müzesi" insanların, kediler hakkında daha ...
Kediler alanlarını korumak veya daha fazla alanda üstünlük kurmak için diğer kedilerle, ...
Kamuoyuna yansıyan son düzenleme ile veteriner hekimlere yönelik bazı disiplin cezalarının ...
60 yıllık araştırmanın ardından genetikçiler ateş rengindeki tüylerin, eksik DNA ...
ABD'nin Bellevue kentinde yaşayan bir kadın, bir başkasının mülküne izinsiz girdiği ...
Vet. Hek Tarkan Özçetin’e Sorduk: Yavru Kediler Salam Yiyebilir mi? Yavru kedi sahiplenen ...
Kediler doğanın en kusursuz eserlerinden biridir. Evcil dostlarımız sevimli ve estetik ...
Yaban kedileri yüzyıllar sonra Hollanda’ya geri döndü. Avlanma ve orman sayılarının ...
Türk Veteriner Hekimleri Birliği'nin de katkılarıyla Türkiye'de "ilk kez" evcil hayvan ...
Uzunköprü'de gelen bir ihbarı değerlendiren Uzunköprü Doğayı ve Sokak Hayvanları Koruma ...
Uluslararası Kedi Federasyonu (Fédération Internationale Féline - FIFe) Rusya'da ...
Tüm kediciler, evcil dostların ailenin bir parçası olduğunu bilir. Ancak ...
Finlandiya’da bulunan Helsinki Üniversitesi araştırmacılarının belirli kedi cinslerinin ...
Birçok kedici, antifriz, zehirli bitkiler ve bazı yiyecekler gibi evcil dostlarımıza ...
Bu millet yüzyıllardır sadece toprağını değil;sokağındaki kedisini,mahallesindeki ...
Kedilerin hangi davranışlarının normal olduğunu bilmek, davranışları değiştiği zaman ...
Bir köpek evlat edinmek en mutluluk veren kararlardan biridir. Fakat sahiplenilecek dostun ...
ABD'nin Oregon eyaletine bağlı Portland şehrinde yaşayan Harpo hırsızlıklarıyla herkesi ...
Kocaeli’nde kedi ve kuşlar için kış hazırlığı şimdiden başladı.Sokak hayvanlarının ...
Çevre dostu bir kaç öneri ile alışveriş alışkanlıklarınızı düzenlemeyi ...
Günün Ezginin Günlüğü saati diye bir şey var, Eşref Saati gibi.. ve Ezginin Günlüğü ...
Tekir kediler, kedi cinsleri arasında en fazla görülen kedilerdendir diyebiliriz. Oyunculuğu ...
Bir kedinin gözünden hikayesini takip ettiğimiz bu oyun oldukça ilginç bir anlatıma sahip. ...
ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), 20 yılı aşkın sürede Uluslararası Uzay ...
Alerji nedeniyle kedilerle arasına mesafe koymak durumunda kalan insanlar, kedilerin alerjiye ...
Günümüzde birçok araştırmanın hayvan sevgisinin insana iyi geldiğini ortaya koyduğunu ...
Antalya'da, kentteki sahipsiz hayvanlara ilişkin sorunları tespit etmek ve kamuoyunda ...
Zeynep Vural aslında 9 Eylül Üniversitesi Tekstil Bölümü mezunu ama hem kedi sevgisi hem ...