Kedilerde Yaygın Görülen Davranış Bozuklukları
14.08.2022Başka bir canlıyla hayatı paylaşmak, aynı evde yaşamak insanlar için özel ve öğretici ...
Balık sağlıklı bir protein kaynağı olabilir. Ama her gün, yıllarca aynı kaynağı tüketen bir kedide toplam maruziyet ne anlama geliyor?
Kedi Mamaları Dosyası'nın ilk bölümünde ABD'de 62 markaya ait 100 kedi mamasının incelendiği Clean Label Project araştırmasını ele almıştık.
Araştırmanın beni en fazla düşündüren sonuçlarından biri ise kullanılan protein kaynağıyla ilgili.
Balık ve deniz ürünü ağırlıklı mamalarda diğer protein kaynaklarına göre cıva yaklaşık 18 kat, kadmiyum ise yaklaşık 2,5 kat daha yüksek bulundu.
Daha da dikkat çekici olanı şu:
Yalnızca yaş mamalar karşılaştırıldığında, balık ve deniz ürünü içeren mamalardaki cıva düzeyinin diğer et kaynaklı yaş mamalara göre yaklaşık 28 kata kadar yükseldiği bildirildi.
28 kat...
Bu, üzerinde durmadan geçilecek bir fark değil.
Ancak burada da aynı bilimsel uyarıyı yapmak gerekiyor:
28 kat daha fazla olması, toksik düzeyde olduğu anlamına gelmez.
Bir değerin başka bir değerden kaç kat yüksek olduğu ile organizmada hastalık oluşturacak konsantrasyona ulaşıp ulaşmadığı birbirinden farklı meselelerdir.
Ama sonuç yine de düşündürücü.
Çünkü cıvanın deniz canlılarında besin zinciri boyunca birikebildiği uzun zamandır biliniyor. Küçük organizmalardan daha büyük balıklara doğru ilerledikçe bazı ağır metaller dokularda birikebiliyor.
Burada benim asıl ilgilendiğim mesele tek bir paket mama değil.
Zaman.
Hiçbir insan aynı gıdayı sabah, öğlen ve akşam yıllarca tüketmez.
Ama milyonlarca ev kedisi bunu yapıyor.
Bir kedi aynı mamayı aylarca, bazen yıllarca yiyebiliyor. Üstelik kedinin sevdiği bir mama bulunduğunda çoğumuz haklı olarak onu değiştirmek istemiyoruz.
İşte bu nedenle mesele tek bir öğündeki maruziyet olmaktan çıkıyor.
Asıl soru şu:
Her gün balık ağırlıklı mama yiyen bir kedinin 10–15 yıl içindeki toplam cıva ve diğer ağır metal maruziyeti ne kadar?
Ve daha önemlisi:
Bunun uzun dönemli sağlık sonuçlarını gerçekten yeterince biliyor muyuz?
Bugün elimizdeki bu araştırma bize balıklı mamaları bırakın demiyor.
Ben de demiyorum.
Bütün balıklı mamaları aynı kefeye koymak da bilimsel olmaz. Balığın türü, hammaddenin kaynağı, üretim bölgesi, kalite kontrolü ve üreticinin kontaminant analizleri sonucu ciddi biçimde değiştirebilir.
Ama artık mama seçerken yalnızca “Somonlu mu? Ton balıklı mı? Tavuklu mu?” diye sormanın yeterli olmadığını düşünüyorum.
Belki bundan sonra sorulması gereken soru şu:
Bu balık nereden geliyor ve ağır metal açısından kontrol ediliyor mu?
Çünkü kedilerimiz bir ürünü birkaç kez değil, binlerce kez tüketiyor.
Ve düşük doz maruziyet söz konusu olduğunda bazen asıl belirleyici olan şey miktardan önce zamandır.
Peki kurşun, kadmiyum ve diğer çevresel kontaminantlara yıllarca süren düşük doz maruziyet söz konusu olduğunda kedinin en hassas organlarından biri olan böbrekler için ne biliyoruz?
Dosyanın üçüncü bölümünde tam olarak bunu konuşacağız.
Dr. Tarkan Özçetin
Veteriner Hekim
07/10/2026
Başka bir canlıyla hayatı paylaşmak, aynı evde yaşamak insanlar için özel ve öğretici ...
Bildiğiniz gibi havalar soğudu, yağmuru, karı, rüzgarı… E bu durumda bir kedici ne yapar? ...
Ayurveda; Tanrı’nın 5 elementi değişik oranlarda kombine ederek tüm evreni yarattığını ...
Kediler sütü çok sever fakat kendilerine zarar verdiğini bilmezler. Nasıl çocuğunuz şekeri, ...
İzmir Büyükşehir Belediyesi Veteriner İşleri Halk Sağlığı Daire Başkanlığı, ...
Evcil dostlarımız harika egzersiz partnerleridir; yaslanıp ağlanabilecek bir omuzdur, yeri ...
Konuşmasıyla, insanları taklit etmesiyle bilinen papağanlar dikkatleri üzerlerine ...
Birçok kedi sadece kedilere özgü olan hareketlerine hayran kalır. Kediler, özellikle rahatlama ...
İran'ın başkenti Tahran'daki sıra dışı "Kedi Müzesi" insanların, kediler hakkında daha ...
Konya Büyükşehir Belediyesi'ne ait barınakta kaydedilen görüntülerle birlikte sahipsiz ...
Değerli Veteriner Hekim Dr. Tarkan Özçetin'den Bale ve Kedi ile ilgili bir makale yazma teklifi ...
Kedici’nin “gezgin kedi”si uzaktaki akrabaları ile tanışmak için gittiği Güney Afrika ...
Kediler hakkında birbirinden ilginç soru ve cevapları sizler için derledik. Kediler ...
Cır cır böcekleri, ahşap tahtaların üzerinde oynayan ağaç gölgeleri arasına yayılmış, ...
Dünya tarihinde kedi ve kedi severlere yapılmış en büyük kötülük nedir diye ...
Kediler yalnızca evimizin neşesi değil, aynı zamanda hayatımıza yön veren öğretmenler. ...
Sinek kuşunun yaşam döngüsü karmaşık değildir, ancak onu etkileyici kılan benzersiz ...
Kedilerin adeta çığlığı andıran fazla yüksek sesle miyavlamalarına ‘vokalizasyon’ ...
Bilim insanları ilginç bir nedeni ortaya koydu:Kedilerin uyurken neden belirli ...
CHP Genel Merkezi’nde doğan ve yıllar içinde partinin ayrılmaz bir parçası haline gelen ...
Evcil hayvanların zamanla sahiplerine benzediğini hepimiz duyuyoruz, fakat bunun bilimselliğe ...
Evcil dostunuz bir arı tarafından sokulduysa neler yapmanız gerektiğini biliyor musunuz? ...
Brezilya’da yapılan bir araştırma, her 10 kediden 1'inin yalnız bırakıldığında sorunlu ...
Eozinofilik granuloma nedir? Kedilerde görülen eozinofilik granuloma kompleksler bir çeşit ...
Bu eğlenceli günde amaç oldukça basit, kedinize sarılarak sevgi paylaşmak! Kedici Dergisi ...
İzmir’den Ankara’ya doğru yola çıkan hak savunucuları, “Meydanlardan geri ...
60 yıllık araştırmanın ardından genetikçiler ateş rengindeki tüylerin, eksik DNA ...
Kedici Veteriner Hekimler Derneği’nin Ankara Kent Konseyi Hayvan Hakları Çalışma Grubu’nun ...
Bir İngiliz bilim insanı, kedilerin sahiplerini ‘daha büyük bir kedi olarak gördüğünü’ ...
30 Eylül 2012’de… saat 14’ü gösteriyor. İstiklal Caddesi Tünel’den Meydan’a kadar ...
Kedilerin burunları hassastır. İyi koku alırlar, kokularla bulunduğu yeri tanırlar. Kediler ...
Sizlere her yazımda sinir bozucu olaylardan bahsediyordum. Bu sefer böyle olmasın ve biraz ...
Ankara Valiliği tarafından 6 Kasım 2025 tarihinde İl Hayvanları Koruma Kurulu kararıyla ...