Evcilleştirmek Kedilerin Beyinlerini Önemli Ölçüde Küçülttü

Evcilleştirmenin memeliler üzerindeki etkilerini daha fazla aydınlatan yeni bir araştırmaya göre 10 bin yıl önce insanların evcil hayvanlar olarak bakımlarını üstlenmeye başlamasından bu yana kedilerin beyni önemli ölçüde küçüldü. Yapılan araştırma, bilim dünyasında büyük ses getirdi.

Viyana Üniversitesi'nden Raffaela Lesch dahil bir grup araştırmacı, Royal Society Open Science dergisinde yeni bir makale yayımlayarak, çeşitli kedi türlerinde kraniyal kapasiteyi nasıl ölçtüklerini ve karşılaştırdıklarını anlatıyor.

Önceki araştırmalar, hayvanların insanlar tarafından evcilleştirilmesinin genellikle beyin boyutunda bir azalmaya yol açtığını gösterdi. Bugüne kadar bu durum köpeklerde, koyunlarda ve tavşanlarda görülüyordu. Bu yeni çalışmada araştırmacılar, yaklaşık 10 bin yıl önce evcilleştirilen ev kedileri için de aynı şeyin doğru olup olmadığını görmek istedi.

KAFATASINI ÖLÇTÜLER

Araştırmacılar, evcilleştirilmiş hayvanlarda beyin boyutundaki küçülmeyi ölçmek için yapılan araştırmaların çoğunun eski olduğunu düşündü. Bu nedenle sıfırdan başlamayı seçtiler.

Çalışmada, çok sayıda evcil kedinin ortalama boyutunu görmek için kafatası kapasitesini ölçtüler. Daha sonra, modern ev kedilerinin ataları olarak gösterilen vahşi Afrika kedilerini analiz ettiler. Evcil kedilerin beyinlerinin atalarından çok daha küçük olduğunu buldular.

KEDİLERİN BEYNİ TEHDİTLERİN AZALMASIYLA KÜÇÜLDÜ

Araştırmacılar, beyin büyüklüğündeki azalmanın evcilleştirmeyle alakalı olduğunu göstermek için, çok sayıda Avrupa yaban kedisinin ve çok sayıda melezin kafatası kapasitesini de ölçtü. Bu tür kedilerin beyin büyüklükleri genellikle evcilleştirilmiş ev kedileri ile Afrika yaban kedilerinin beyin büyüklükleri arasındaydı.

Önceki araştırmalarda, evcilleştirilmiş hayvanlarda beyin boyutunun azalmasının nedeni olarak tehditleri algılama ve tehditlere yanıt vermede görevli nöral krest beyin hücrelerinin azalması gösterilmişti. Evcil hayvanlar, vahşi hayvanlara göre çok daha az tehditle karşı karşıya. Bu da beyin boyutunun küçülmesine yol açıyor gibi görünüyor.

Araştırmacılar ayrıca, çalıştıkları tüm kedilerde damak boyutunu da ölçütü. Ancak gruplar arasında büyük bir fark bulamadılar. Önceki araştırmalar, kediler evcilleştirildikçe ve daha sonra daha az tehditle karşı karşıya kaldıkça, burunlarının daha kısa olduğunu ileri sürmüştü. Ama durum öyle görünmüyor.

Gelecekteki araştırmalarda bilim insanları eski çalışmaları sadece kediler için değil, diğer evcil hayvan türleri için de tekrarlamayı planlıyor.