İnsanlar Kedileri Değil, Kediler İnsanları Evcilleştirmiş! - Doğa Şimşek

Tarih Öncesine Ait Bir DNA, Kedilerin İnsanları Nasıl Evcilleştirdiğini Ortaya Koyuyor

Köpeklerin evcilleştirilen ilk hayvan olduğuna inanılırken, yeni ve kapsamlı bir genetik analize göre, kedilerin - bir kediden beklenebileceği gibi - insanlarla bağ kurmak isteyip istemediklerine karar vermeleri biraz zaman aldı. National Geographic'in 19 Haziran 2017 tarihindeki bildirisine göre Nature Ecology & Evolution dergisinde yer alan çalışmanın yazarları, mumyalanmış Mısır kedileri ve günümüzdeki Afrika yaban kedileri de dahil olmak üzere 9.000 yılı aşkın süredir temsil eden yaklaşık 200 kedi türünün DNA'sına baktı.

Araştırmacılar, bu analize dayanarak, aslında evcilleştirilmeden önce kedigillerin insanlarla birlikte birkaç bin yıl yaşadıkları ve günümüz ev kedilerinin en eski atalarının MÖ 4400 gibi erken bir tarihte güneybatı Asya'dan Avrupa'ya geldiği sonucuna vardılar.

Leuven Üniversitesi'nden bir paleogenetikçi olan başyazar Claudio Ottoni ve meslektaşları, Batı Asya, Avrupa ve Afrika'daki arkeolojik alanlarda keşfedilen 100 ila 9.000 yaşındaki kedigillerin kemiklerinden, dişlerinden, derisinden ve tüylerinden DNA'larını analiz ettiler. Yapılan basın açıklamasına göre, günümüz kedilerinin tümünün genetik olarak Kuzey Afrika ve Yakın Doğu'da bulunan yaban kedisinin bir alt türü olan Afrika yaban kedisine (Felis silvestris lybica) kadar izlenebileceğini buldular.

Ayrıca, Ottoni'nin Nat Geo'ya söylediği gibi, insanlar ve kedigiller arasındaki ilk karşılaşma büyük olasılıkla 8.000 ila 10.000 yıl önce Bereketli Hilal'de gerçekleşti, çünkü kediler insanlar için gayri resmi kemirgen avcısı olarak karşılıklı yarar sağlayan bir ortaklığa girmeyi seçti. Kısacası, insanlar kedileri evcilleştirmedi, kedilerin insanların onları evcilleştirmelerine izin vermeye karar verdiğini söyledi.

Cinse Göre Üreme 19. Yüzyıla Kadar Görünmüyor

Nat Geo'ya göre, araştırmacılar ayrıca Mısır'ın her yerinde bulunan Afrika kedilerinden oluşan ikinci bir kedi soyunun Akdeniz'e ve Eski Dünya'nın çoğuna yayıldığını buldular. Çalışma yazarları, bu soyun büyük olasılıkla uysal ve sosyal olduğunu, seyahat ettikleri sırada insanlar için onları çekici bir arkadaş haline getirecek özellikleri olduğunu söyledi.

 Araştırmacılar, görünüşlerini ve vücut şeklini değiştirmek için yoğun bir şekilde yetiştirilen köpeklerin aksine, kedilerin genlerinin tarih boyunca çok az değiştiğini buldu. NBC News'e göre, Türkiye'de ilk kez 1300'lerde ortaya çıkan DNA analizinin gösterdiği tekir kedinin kendine özgü noktaları ve şeritleri dikkat çekici bir istisna olarak kabul edildi.

Tekir kedi kürkünün genleri Osmanlı İmparatorluğu'na kadar uzanırken, Nat Geo, analizin 18. yüzyıla kadar evcilleştirilmiş kedigillerde yaygınlaşmadığını tespit ettiğini söyledi. Kediler arasında ilk seçili üreme 1800'lü yıllara kadar ortaya çıkmadı. Bu, insan-kedi ilişkisinde ufuk açıcı bir noktaya işaret ediyor, diyor Ars Technica: İnsanlar, diğer evcil türlerde olduğu gibi, kedi yetiştiriciliğinin kontrolünü 19. yüzyılda ilk kez üstleniyorlardı. Ottoni ve meslektaşları makalelerinde, "Kedilerin kapsamlı aDNA [antik DNA] genetik çalışması sonucu, evcilleştirme süreciyle ilgili uzun süredir devam eden sorulara yanıtlar alındı ve insanların türlerin yer değiştirmesi yoluyla küresel biyoçeşitliliği nasıl yeniden şekillendirdiğinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunduğu," açıklamasını yaptılar.

Yazarlar, "Yaban kedilerinin orijinal filocoğrafik dağılımını ve zaman içinde evcilleştirilmiş kedilerin insan aracılı dağılımıyla derin değişimini ortaya çıkararak, hem Yakın Doğu hem de Mısır kedilerinin farklı zamanlarda evcil kedilerin ana genetik havuzuna katkıda bulunduğunu gösteriyoruz" açıklamasını yaptı ve Kedi evcilleştirmenin, "coğrafi olarak ayrılmış kedi popülasyonları arasında zaman içinde farklı noktalarda karışım olaylarına izin veren kapsamlı yer değiştirmeleri içeren karmaşık, uzun vadeli bir süreç" olduğunu eklediler.

Kaynak: RedOrbit