Türkiye’nin ilk kedi hastanesinden küresel iş birliğine: Kediler için bilim ve tutku yolculuğu
22.02.2025Kediler, tarih boyunca gizemli ve büyüleyici varlıklar olarak hayatımızda özel bir yer ...
Avrupa uzun yıllardır “köpek
kültürü” ile anıldı. Özellikle Batı Avrupa ülkelerinde köpek; aile yaşamının,
park kültürünün ve sosyal hayatın önemli bir parçası haline geldi. Ancak son
yıllarda ortaya çıkan veriler sessiz ama çok önemli bir değişimi gösteriyor.
Avrupa artık yalnızca köpeklerin kıtası değil.
Kediler hızla yükseliyor ve
birçok ülkede sayı olarak köpekleri geçmiş durumda.
FEDIAF’ın yayımladığı Avrupa
Evcil Hayvan Popülasyonu verilerine göre bugün Avrupa’da yaklaşık 108 milyon
kediye karşılık yaklaşık 90 milyon köpek bulunuyor. Yani artık Avrupa genelinde
kediler sayısal olarak önde. Daha da ilginç olanı ise bu durumun yalnızca
birkaç ülkeye özgü olmaması.
Türkiye dahil 23 ülkede kedi
sahipliği köpek sahipliğinin önüne geçmiş durumda.
Haritaya dikkatli bakıldığında
çok ilginç bir tablo ortaya çıkıyor.
Balkanlar’ın büyük bölümü, Doğu
Avrupa, Baltık ülkeleri, Rusya ve Türkiye belirgin şekilde “kedi ağırlıklı”
ülkeler haline gelmiş durumda. Buna karşılık İngiltere, Fransa, Almanya,
İspanya, Portekiz ve İskandinavya’nın bazı bölümleri hala daha güçlü bir köpek
kültürüne sahip.
Peki neden?
Aslında bu değişimin arkasında
yalnızca “hayvan sevgisi” yok. Toplumların yaşam biçimi değişiyor. Şehirler
büyüyor. Evler küçülüyor. İnsanların çalışma düzeni değişiyor. Yalnız yaşayan
birey sayısı artıyor. Modern şehir yaşamı artık daha sessiz, daha az alan
isteyen, daha bağımsız canlılarla daha uyumlu hale geliyor. Kediler tam da bu
yeni yaşam modeline çok güçlü şekilde adapte oluyor.
Kediler apartman yaşamına
köpeklerden daha kolay uyum sağlayabiliyor. Uzun süre evde yalnız
kalabiliyorlar. Daha az dış alan ihtiyacı duyuyorlar. Bu durum özellikle büyük
şehirlerde yaşayan insanlar için ciddi bir avantaj oluşturuyor. İstanbul,
Varşova, Budapeşte, Belgrad ya da Moskova gibi yoğun şehirleşmiş merkezlerde
kedilerin yükselişi tesadüf değil.
Ama olay yalnızca pratik
nedenlerle açıklanamaz.
Kedilerin insan psikolojisi
üzerindeki etkisi de son yıllarda daha fazla anlaşılmaya başlandı. Sessiz
varlıkları, ritimleri, fiziksel temas biçimleri ve insanın özel alanına
duydukları saygı modern insanın ruh haliyle beklenenden daha fazla örtüşüyor
olabilir. Özellikle pandemi sonrası dönemde dünyanın birçok yerinde kedi
sahipliğinde ciddi artış görülmesi dikkat çekici.
Türkiye ise bu tablonun çok özel
ülkelerinden biri.
Çünkü Türkiye’de kediler yalnızca
“evcil hayvan” değil. Sokakta, mahallede, cami avlusunda, esnafın önünde, vapur
iskelesinde yaşayan kültürel bir gerçeklikten söz ediyoruz.
Dünyanın birçok ülkesinde sokak
hayvanı denildiğinde akla daha çok problem gelirken Türkiye’de kediler şehir
yaşamının doğal parçası olarak kabul ediliyor.
Bu durum yüzyıllardır değişmedi.
İstanbul’dan Ankara’ya, İzmir’den
Mardin’e kadar kediler bu coğrafyanın hafızasında yer ediyor. Belki de bu
yüzden Türkiye’nin haritada güçlü şekilde “kedi ülkesi” olarak görünmesi
şaşırtıcı değil.
Bir başka dikkat çekici detay da
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti. Akdeniz kültürüyle birlikte kedilerin günlük
yaşamın merkezinde olduğu bölgelerden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle
haritada KKTC’nin ayrıca belirtilmesi bizim için önemliydi.
Önümüzdeki yıllarda bu değişimin
daha da hızlanması muhtemel görünüyor. Çünkü dünya giderek daha fazla
şehirleşiyor ve kediler modern yaşamın ritmine şaşırtıcı derecede iyi uyum
sağlıyor.
Belki de mesele artık yalnızca
“kedi mi köpek mi?” sorusu değil.
Belki mesele, insanlığın değişen
yaşam biçiminin hangi canlıyla daha kolay ortak bir ritim kurabildiği.
Ve görünen o ki Avrupa’nın önemli
bir bölümü bu ritmi artık kedilerle kuruyor.
Kaynak: FEDIAF – European Pet
Food Industry Federation Facts & Figures Report 2025 (2023 verileri)
Umut ERDEM
Kediler, tarih boyunca gizemli ve büyüleyici varlıklar olarak hayatımızda özel bir yer ...
İngiltere’deki Battersea Dogs & Cats Home çalışanları Monique’in hüzünlü doğum ...
CHP Genel Merkezi’nde doğan ve yıllar içinde partinin ayrılmaz bir parçası haline gelen ...
Son yıllarda adından sıkça bahsettiren, özellikle sokak kedileri arasında yaygınlık ...
Obezite, günümüzde insanlarda sağlık sorunlarına neden olan en önemli etkenlerden biri.. ...
Lakabı ‘siyah panter’ olan Bombay kedileri 1970’li yıllarda ortaya ...
Sahibi Kate Felmet'in Esme ismini verdiği kedi, yaşadığı mahallede ne bulursa çalıyor! ...
Yataktayken güzel bir sevgi topu size doğru yaklaştığında nasıl ...
Kedilerin hepsi güvende olduklarını bilmek ister. Eğer güven sorunu yaşanırsa ...
Sokakta yaşayan minik dostlarımızın hayatlarının ne kadar zor olduğunu biliyoruz. İklim ...
CHP’nin emektar kedisi Şero, CHP Genel Merkezi’nin bahçesinde düzenlenen törenle ...
Son zamanlarda birçok haber görüyoruz. Bunların bir kısmı özellikle çocukluk çağında ...
Kedileri anlamak gerçekten çok zor. Hiçbir sebep yokken donakalırlar, durup dururken bazı ...
Veteriner hekimlik, hayal edemeyeceğimiz sayıda tür canlıyla iletişim kuran bir meslektir. ...
Fareye içirmişler içirmişler; önce şarap sonra votka ardından cin, bira falan, hiçbir şey ...
Yanobe'nin son uzay temalı sanat enstalasyonu “Büyük Kedi Patlaması”, Japon’yadaki bir ...
İnsan popülasyonunun gün geçtikçe artıyor oluşu, dünyamızı daha kalabalık hale ...
Sokak hayvanlarına ilişkin kanun teklifiyle ilgili CHP Sözcüsü Deniz Yücel “Hayvanlara ...
‘’58-65 arası kediciğin sorumluluğunu aldığım bir barınağım ve sahiplendirme ...
Kediler beden dilleriyle ve en çokta gözleriyle bizlere bazı mesajlar verirler. Ne istediklerini ...
Coşkun Aral, uluslararası savaş fotoğrafçısı, gezgin, gazeteci, kültür ve sanat ...
Bursa’nın Karacabey ilçesinde faaliyet gösteren büyük baş hayvan çiftliğinde bir buzağı ...
Kediler tatlı, arkadaş canlısı ve sevimlilerdir. Ancak onlarında kızdıkları ve ...
İnsan ve hayvanlardaki duygu benzerliklerinin karşılaştırıldığı deneyde, hayvanlarda ...
Bazı kediler doğuştan, bazıları ise sonradan bir kaza veya travma sonucu meydana gelen ...
Korovirüs vakalarının yeniden yükselişe geçtiği Çin'de radikal önlemler devreye giriyor. ...
Evde kimse yok. En azından öyle sanıyorsun... Kedin boşluğa bakıyor. Gözleri bir noktaya ...
Polonya'da dağcılık yapan bir grup ülkenin en yüksek dağı olan Tatras Dağı'nın zirvesine ...
Kediciler; kaç kediniz olursa olsun her biriyle bağ kurmanın yeni yollarını ararsınız. ...
Eser Adı: Grumpy Cat (Huysuz Kedi), Huysuz Bir KitapYayınevi: Aya KitapYayın Yönetmeni: ...
İnsanların ve onların evcil dostları olan kedilerin hasta olduktan sonra iyileştirilmelerinin ...
Fethiye'de yaşayan İngiliz Sherilee Francis, evinin "Cat House" adını verdiği bir odasında ...
Yataktayken güzel bir sevgi topu size doğru yaklaştığında nasıl ...