Kedi Sadece Miyav Demez - İ. Ethem Polat
10.04.2021Eski Mısır’dan bu yana sanatçılara hep ilham kaynağı olan kediler, edebiyatta da bir ...
Yaban Hayatının Asıl Tehdidi Kediler mi? 52 Bin Vakalık
Araştırmadan Şaşırtıcı Sonuç
Kediler, özellikle Avustralya'da yaban hayatına verdikleri
zarar nedeniyle uzun süredir tartışmaların merkezinde. Ancak 11 yıllık kurtarma
kayıtlarını inceleyen yeni bir araştırma, tehdit altındaki yabani hayvanların
kurtarma merkezlerine ulaşmasının arkasında kedilerden çok daha sık kaydedilen
başka nedenler bulunduğunu ortaya koydu. Araştırmacılara göre tablo, insan
faaliyetlerinin ve insan eliyle değiştirilen çevrenin etkisini yeniden
düşünmemiz gerektiğini gösteriyor.
Avustralya'da yürütülen yeni bir çalışma, kedilerin yaban
hayatı üzerindeki etkisine ilişkin tartışmaya dikkat çekici veriler ekledi.
Araştırmacılar, Yeni Güney Galler'deki yaban hayatı
rehabilitasyon sistemine 2013–2024 yılları arasında kaydedilen 11 yıllık veriyi
inceledi.
Çalışmaya, kritik tehlike altında, tehlike altında veya
hassas kategorilerinde bulunan 158 türden toplam 52.475 hayvan dahil edildi.
Sonuçlar şaşırtıcıydı.
Kedi saldırıları vakaların yalnızca %0,6'sında kaydedildi
İncelenen tehdit altındaki hayvan kurtarma kayıtlarının
%0,6'sında kedi saldırısı neden olarak kaydedildi.
Bu, 52.475 kayıt içerisinde 311 vaka anlamına geliyor.
Buna karşılık köpek saldırıları 1.032 vakayla %2 oranında
görüldü.
Başka bir ifadeyle, bu veri setinde köpek saldırısıyla
bağlantılı kurtarma vakaları kedi saldırılarından üç kattan daha fazlaydı.
Tüm hayvan saldırıları bir arada değerlendirildiğinde bile
oran %4,4'te kaldı.
Peki yabani hayvanlar neden kurtarılıyordu?
Araştırmada en sık karşılaşılan nedenlerden biri dolanma ve
çeşitli materyallere takılmaydı.
Tehdit altındaki hayvanların;
%11,6'sı dolanma veya takılma,
%11,4'ü hava olayları,
%10,1'i terk edilmiş veya ebeveynsiz kalma,
%7,3'ü uygun olmayan çevre koşulları,
%5,8'i ise motorlu araç çarpması
nedeniyle kurtarma sistemine girdi.
Vakaların %21,9'unda ise kesin bir neden belirlenemedi.
Bu kategoriler birlikte değerlendirildiğinde tüm kayıtların
yaklaşık %68'ini oluşturuyor.
Araştırmacılar özellikle yollar, kentleşme, tehlikeli
materyaller ve insan eliyle değiştirilmiş yaşam alanları gibi faktörlerin
önlenebilir yaban hayatı yaralanmalarındaki rolüne dikkat çekiyor.
Kurtarılan her dört hayvandan yalnızca biri doğaya dönebildi.
Araştırmanın belki de en çarpıcı sonuçlarından biri
hayvanların kurtarıldıktan sonraki durumlarıydı.
52 binden fazla tehdit altındaki hayvanın yalnızca yaklaşık
%24'ü yeniden doğaya bırakılabildi.
Yaklaşık %59'u hayatını kaybetti.
Araştırmacılar bu yüksek ölüm oranının, birçok yabani
hayvanın rehabilitasyon merkezine ulaştığında zaten ciddi durumda olduğuna
işaret ettiğini belirtiyor.
O halde kediler yaban hayatına zarar vermiyor mu?
Hayır. Araştırma böyle bir sonuç söylemiyor.
Çalışmayı doğru okumak için en önemli nokta tam olarak
burada.
Bu araştırma, Avustralya'daki bütün yabani hayvan ölümlerini
incelemiyor.
Yalnızca insanlar tarafından bulunarak bildirilen ve yaban
hayatı rehabilitasyon sistemine ulaşan hayvanların kayıtlarını değerlendiriyor.
Örneğin bir kedinin avladığı ancak insanlar tarafından
bulunmayan yabani hayvan doğal olarak bu veri tabanında yer almıyor.
Bu nedenle araştırmadaki %0,6 rakamı, “kediler yaban
hayatındaki ölümlerin yalnızca %0,6'sından sorumludur” anlamına gelmiyor.
Araştırmacılar da bu sınırlamayı çalışmalarında özellikle
vurguluyor.
Kedilerin belirli türler ve hassas yerel popülasyonlar
üzerinde ciddi etkileri olabileceğini göz ardı etmiyorlar.
Peki araştırmanın asıl mesajı ne?
Çalışmanın ortaya koyduğu temel mesaj oldukça farklı:
Yaban hayatını korumak istiyorsak yalnızca kedilere
odaklanmak yeterli olmayabilir.
Araştırmacılara göre kamuoyunda kediler üzerine yoğunlaşan
tartışmalar, kurtarma kayıtlarında çok daha sık görülen ve önlenebilir bazı
tehlikelerin geri planda kalmasına neden olabilir.
Yollarda araç çarpmalarının azaltılması, yabani hayvanların
takılabileceği ağ ve tellerin güvenli hale getirilmesi, kentlerin yaban
hayatına daha uygun tasarlanması ve aşırı hava olaylarında hayvanların
korunması gibi önlemler de koruma politikalarının önemli parçaları olmalı.
Kediler Günah Keçisi mi?
Avustralya'da kedilerin yaban hayatına etkisi uzun yıllardır
oldukça sert bir tartışmanın konusu.
Yeni araştırma bu tartışmayı tamamen sona erdirmiyor.
Ancak önemli bir soru soruyor:
Yaban hayatını korumaya çalışırken bütün dikkatimizi
kedilere yöneltip daha büyük ve önlenebilir başka tehditleri gözden kaçırıyor
olabilir miyiz?
52.475 tehdit altındaki hayvana ait kurtarma kayıtlarının
verdiği cevap, sorunun tek bir tür üzerinden açıklanamayacak kadar karmaşık
olduğunu gösteriyor.
Kedilerin yaban hayatı üzerindeki etkisini bilimsel olarak
yönetmek gerekiyor.
Ama aynı bilimsellik, yollarımızın, şehirlerimizin,
atıklarımızın, ağlarımızın ve değiştirdiğimiz doğal yaşam alanlarının yabani
hayvanlara ne yaptığını konuşurken de gerekli.
Bu araştırma “kediler yaban hayatına zarar vermiyor”
demiyor.
Söylediği şey daha önemli:
Yaban hayatını gerçekten korumak istiyorsak bütün tehditlere
aynı bilimsel mercekle bakmalıyız.
Bazen sorun pati izlerinden çok, geride bıraktığımız insan
izlerinde olabilir.
Kaynak
Dutton-Regester K., Rand J., Liang A. “Bella and Charlie Are
Not the Problem—It’s Us: The Real Causes of Wildlife Rescue in NSW.” Animals,
2026; 16(14):2174. Yayın tarihi: 13 Temmuz 2026.
Araştırma, Yeni Güney Galler Yaban Hayatı Rehabilitasyon
Veri Paneli'nde 2013–2024 yılları arasında kayıt altına alınan 52.475 tehdit
altındaki hayvana ait verileri incelemiştir.
Eski Mısır’dan bu yana sanatçılara hep ilham kaynağı olan kediler, edebiyatta da bir ...
İngilizce'de “Primordial Pouch" olarak adlandırılan ilkel kese, doğadaki vahşi kedilerde ...
Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan bir çalışma, kanserle mücadele eden çocukların ...
Hepimiz, çevremizden defalarca kez kedilerin ''nankör'', köpeklerin ise ''sadık'' olduklarını ...
Bilim insanları kedilerde gelişen bir mutasyonun yeni bir kürk türü ortaya çıkardığını ...
‘’İş konusunda, hatayı kabul etmeyen bir yanım var’’ Meslekte 40 yılını ...
Kahramanmaraş merkezli 10 ilde etkili olan 7,7 ve 7,6 büyüklüklerindeki depremler sonrasında ...
Alerjisi olan kedicilere müjde! İsviçreli araştırmacılar, kedi alerjisi aşısı ...
İnsan ve hayvanlardaki duygu benzerliklerinin karşılaştırıldığı deneyde, hayvanlarda ...
Bu soruyu en çok iki grup kedici sorar. Birincisi kedi ile yaşamını paylaşmaya yeni başlayan ...
Kedvet başkanı Dr. Tarkan Özçetin canlı yayında Empati Derneği başkanı Cem Arslan’nın ...
ABD'deki bilim insanları tarafından yakın zamanda yapılan bir araştırma, kedi ve köpek ...
Kahramanmaraş merkezli, 10 ili etkileyen depremlerde, Gaziantep'in Nizip ilçesinde yıkılan bir ...
Sahipsiz sokak köpeklerine yönelik kanun teklifinin kabul edilmesiyle birlikte kamuoyunda, ...
Bu yazıda kedilerde idrar kesesi taşları, oluşum nedenleri ve nasıl engellenebileceği ...
Türk Veteriner Hekimleri Birliği'nin de katkılarıyla Türkiye'de "ilk kez" evcil hayvan ...
Dostunuzun bedenindeki en tatlı, en minik ve en mucizevi detaylardan biri olan patiler için sır ...
Taş sokaklarda zamanı yavaşlatan, mırlamayla yön bulan bir yolculuk...Bazı şehirler vardır; ...
Her biri birbirinden farklı karakterde olan kediler ile güçlü bir bağ kurmak aslında çok ...
Tam hatırlamıyorum ama onu gördüğümde on yedi yașlarındaydım. Yağmurlu bir günde ...
Proceedings of the Royal Society B isimli akademik dergide yayınlanan bir araştırmada bilim ...
Habercilik, birilerinin yazılmasını istemediği şeyleri yazmaktır. Bunun dışındaki her şey ...
Avustralya’da birçok kent, yerel vahşi yaşamı korumak adına kedilere 7 gün 24 saat sokağa ...
Köpekler gözlerinden, kuyruklarına kadar tüm vücut hareketleriyle iletişim kurarlar. Göz ...
Kedilerin yumuş yumuş olan patileri sadece sevimli değil aynı zamanda onların en hassas ...
Kediler tarih boyunca hayatın her alanında, mitolojiye, edebiyata ve birçok alana konu olmuş ...
Biz veteriner hekimler olarak sadece hayvan sağlığı değil insan sağlığını da mesleki ...
Kırmızı kan hücrelerinin (eritrositler) sayısının, fonksiyonunun veya hemoglobin ...
İngiltere’de yapılan yeni bir araştırmaya göre, sarman kedilerin bu kadar cesur olmasının ...
Anayasa Mahkemesi'nde sokak hayvanlarıyla ilgili düzenlemenin görüşüleceği 5 Eylül'de ...
Afrika yaban kedisi ( Felis silvestris lybica), Afrika’da, Arap Yarımadası’nda ve Güneybatı ...
İstanbul’da 10’uncu “Petzoo Eurasia – Evcil Hayvan Ürün Malzeme ve Aksesuar Fuarı” 9 ...
Oturur pozisyonda bir kolunu kaldırmış, pençesiyle müşteri veya kısmet çağırdığına ...