Benzeri Görülmeyen Kedi Davası
24.10.2021İstanbul 30. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde daha önce görülmemiş bir dava gerçekleşti. ...
Bir dönem plastikten yapılmış oyuncaklar vardı. Konuşur gibi yapar, birkaç ses çıkarır, sonra bir çekmecenin dibine atılırdı. Bugün ise karşımızda “duygu geliştirdiği” iddia edilen, bize bağlanması beklenen robotik evcil hayvanlar var. En güncel örneklerden biri: Moflin.
Japonya merkezli bu tüylü robot, ilk bakışta sevimli bir oyuncak gibi görünüyor. Ama arkasındaki hikâye, sadece teknolojiyle değil, insanın yalnızlıkla kurduğu ilişkiyle de ilgili.
Moflin Nedir, Nereden Çıktı?
Moflin’in hikâyesi birkaç yıl öncesine dayanıyor. İlk prototipleri bir Japon start-up tarafından geliştirildi ve CES 2021’de tanıtıldı. İlgi görünce iş büyüdü, sahneye bu kez elektronik devi Casio çıktı. 2024 itibarıyla Moflin ticari bir ürüne dönüştü ve “yapay zekâ destekli robotik evcil hayvan” olarak pazara sunuldu.
Moflin yürümüyor, zıplamıyor, evin içinde dolaşmıyor. Ama dokunmaya tepki veriyor, ses çıkarıyor, titreşiyor ve kullanıcıyla etkileşimine göre farklı davranışlar sergiliyor. Casio’nun resmi anlatımına göre Moflin zamanla bir “kişilik” geliştiriyor. Kullanan kişinin ilgisine, temas sıklığına ve davranış biçimine göre tepkileri değişiyor.
Oyuncak mı, Evcil Hayvan mı?
Teknik olarak bakıldığında Moflin, sensörler, ses motorları ve öğrenen algoritmalardan oluşan bir robot. Ancak Casio’nun onu konumlandırdığı yer “oyuncak rafı” değil. Firma, Moflin’i özellikle evcil hayvan bakamayacak durumda olanlar, yalnız yaşayanlar ve duygusal destek arayanlar için bir “arkadaş” olarak tanımlıyor.
Bu noktada çizgi bulanıklaşıyor. Çünkü Moflin bir canlı değil ama canlıymış gibi davranıyor. Sahiplenilmiyor ama bağ kurulması hedefleniyor. Bakım gerektirmiyor ama ilgi istiyor. Bu da onu klasik bir oyuncaktan ayırıyor.
Kullanıcılar Ne Diyor?
Kullanıcı yorumları ikiye bölünmüş durumda. Bir kesim Moflin’i sevimli, sakinleştirici ve yalnızlık hissini azaltan bir obje olarak görüyor. Özellikle kısa temaslar ve stresli anlarda rahatlatıcı bulunduğu söyleniyor.
Diğer kesim ise çok daha mesafeli. İlk günlerin merakının hızla geçtiğini, tepkilerin sınırlı kaldığını ve bir süre sonra “akıllı bir peluş” hissi verdiğini ifade edenler az değil. Gerçek bir hayvanla kıyaslandığında davranış çeşitliliğinin ve karşılıklılığın sınırlı olduğu açıkça görülüyor.
Kedilerin Saltanatı Bitiyor mu?
Kısa cevap: Hayır. Kedilerin yerini bir robotun alması mümkün değil. Ama mesele zaten bu değil.
Asıl mesele, Moflin gibi ürünlerin neden ortaya çıktığı. Şehir yaşamı, yalnızlaşma, bağ kurma zorluğu ve sorumluluktan kaçma eğilimi… Tüm bunlar, “kontrollü ilişki” fikrini cazip hale getiriyor. Robot sizi terk etmez, hasta olmaz, ölmez. Keyfine göre davranmaz. Sizi üzmez.
İnsan–Robot Bağlanması: Asıl Kırılma Noktası
Moflin’in yarattığı asıl tartışma burada başlıyor. İnsan–robot bağlanması, teknolojinin başarısından çok insanın kırılganlığıyla ilgili. Gerçek bir kediyle yaşamak risklidir. Yaşlanır, hastalanır, ölür. Bazen sizi görmezden gelir, bazen de tam kalbinizin ortasına oturur. Kontrol edemezsiniz.
Robotta ise kontrol sizdedir. İlgi gösterirsiniz, karşılık alırsınız. İlgi kesilirse sistem durur. Bu, ilişki değil; ilişkinin simülasyonudur.
İnsan beyni bu farkı her zaman net ayırt edemez. Dokunmaya verilen bir ses, ilgiye karşılık gelen bir tepki, zamanla “kişilik” gibi algılanabilir. Ama bu bağ tek taraflıdır. Siz robotu tanıdığınızı sanırsınız; o sizi sadece veri olarak okur.
Moflin, kedilerin yerini almak için tasarlanmış bir şey değil. Ama insanın canlıyla bağ kurma cesaretini sınayan bir ürün. Kediler hâlâ buradalar. Gerçek, karmaşık, zahmetli ve canlılar.
Asıl soru şu: Biz, gerçek bir canla yaşamanın getirdiği belirsizliğe ne kadar tahammül edebileceğiz? Robotlar çoğalacak. Ama kedilerin saltanatı değil; insanın ilişki anlayışı değişiyor. Ve bu değişim, bir oyuncaktan çok daha fazlasını anlatıyor.
Umut ERDEM
06/07/2026
İstanbul 30. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde daha önce görülmemiş bir dava gerçekleşti. ...
İnsanlık tarih boyunca belki hiç bu kadar konforlu yataklarda uyumadı. Ama aynı insanlık, ...
Bangkok’un sıradan bir gününde, bir karakolun kapısından içeriye sevimli bir misafir girdi. ...
Vahşi kediler arasında kaplan, aslan ve jaguardan sonra gelen Leopar, dördüncü büyük ...
Kediler hassas duygulara sahip canlılardır. Onların da üzüldükleri olaylar gerçekleşebilir. ...
Kedilerin zaman zaman hapşırdıklarına hepimiz şahit olmuşuzdur. Kediler de insanlar ...
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nde yaşananlar, mesleğin etik sınırlarını ...
Solunum, organizmalar tarafından gerçekleştirilen en önemli işlevlerden biridir, bu şekilde ...
Ayasofya’nın ibadete açılma hazırlıkları yapılırken 16 yıldır Ayasofya’da yaşayan ...
Yeni Zelanda'da her yıl Nisan-Haziran ayları arasında en çok yabani sokak kedisi öldüren ...
Annelerimiz hayatımızda büyük bir etkiye sahip ve kedilerimiz için de durum farklı değil! ...
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, sahipsiz sokak hayvanlarıyla ilgili yasa teklifine ...
Avcılar'da bir binanın elektrik panosunda çıkan yangın nedeniyle, 3. kattaki dairede oturan ...
Meslektaşımıza Yapılan Saldırıyı Şiddetle Kınıyoruz! OHHAD Özel Hayvan Hastaneleri ...
Sokakta yaşayan minik dostlarımızın hayatlarının ne kadar zor olduğunu biliyoruz. İklim ...
İyi günde, kötü günde, hastalıkta ve sağlıkta, canım sıkılana dek yanında duracağım ...
Yavru kediyken bir kutuda nehre atılan kedi, onu kurtaran ve evine alan sahibinin epilepsi ...
Yataktayken güzel bir sevgi topu size doğru yaklaştığında nasıl ...
Kahramanmaraş merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerden etkilenen Malatya'da ...
İnsan popülasyonunun yaklaşık %90’ında sağ el kullanımı daha baskındır. Bunun altında ...
Kediler dünyada ve ülkemizde en çok beslenen evcil hayvanlar arasında yerini alır. Peki, ...
İlk kediyle tanışmam 1974 yılında oldu. Aynı zamanda ayrılmış anne ve babanın çocuğu ...
Japon tasarımcılar, kedilerle yaşayan herkesin çok iyi bildiği bir gerçeği ilginç bir ...
Kedilerin insanlarla iletişim kurmak için göz kırptığını biliyor muydunuz? İşte kedinizle ...
Yunanistan'daki hayvan hakları savunucuları Türkiye'de yol arkadaşlarının yürüttükleri ...
Hayatınızda sabahları yüzünüze mırlayan, geceleri ayak ucunuza sokulup yatan, evin neşesi, ...
Macaristan'daki bir araştırma, kedilerin sıvıların bazı özelliklerini sergilerken kendi ...
Amerika Birleşik Devletleri’nde bir dövme stüdyosu, yerel bir kedi barınağına yardım ...
Kedim geceleri çok miyavlıyor, oradan oraya koşturuyor diyorsanız kesinlikle yalnız ...
Çocuklar hayvanları merak eder, onların peşinden koşar ve iletişim kurmak isterler. ...
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nde yaşananlar, mesleğin etik sınırlarını ...
ABD Kaliforniya’da ayak ucundan omzuna 43.43 santim uzunluğundaki Scarlett’s Magic adlı F1 ...
Kedilerin vücutlarında 290 kemik ve 517 kas bulunmaktadır. Kediler memeli canlılardan en ...