Köpekler Yalan Söylediğimizi Anlar Mı?
06.08.2021Proceedings of the Royal Society B isimli akademik dergide yayınlanan bir araştırmada bilim ...
Bu parazit dünya nüfusunun yaklaşık yarısında bulunuyor. Toksoplazma bununla da kalmayıp tavuklardan kangurulara kadar tüm sıcak kanlı hayvanlarda görülüyor. Bu parazitin başarısının sırrını merak eden bilim adamları parazitin bazı ilginç özelliklerini ortaya çıkardı.
Tek hücreli bir canlı olan Toxoplasma gondii, yeryüzündeki en ünlü parazitlerden biri. Bu parazit dünya nüfusunun yaklaşık yarısında bulunuyor. Toksoplazma bununla da kalmayıp tavuklardan kangurulara kadar tüm sıcak kanlı hayvanlarda görülüyor. Bu parazitin başarısının sırrını merak eden bilim adamları parazitin bazı ilginç özelliklerini ortaya çıkardı. Kediler, toksoplazmanın başarısında önemli bir role sahip. Toksoplazma kedilerin bağırsaklarında yumurta benzeri kistler oluşturuyor. Enfekte olmuş bir kedi dışkısıyla yaklaşık 100 milyon kisti toprağa bulaştırıyor. Kistler toprakta bir yıldan fazla kalabiliyor ve suya karışabiliyor. Parazit bulaşmış suyla, iyi pişmemiş et veya iyi yıkanmamış sebzeler yoluyla bulaştığında vücutta çok hızlı bir şekilde yayılıyor. Saatler içinde kalpte ve diğer organlarda görülebiliyor.
Parazitin bir özelliği de mikroorganizmalara karşı çok iyi bir koruması olan beyne bile bulaşabilmesi. Bu kadar bulaşıcı olmasına karşın toksoplazma anne karnındaki bebekler ve bağışıklık sistemi çok zayıflamış insanlar dışında kimsede önemli bir rahatsızlığa neden olmuyor. Buraya kadar ki kısmı zaten hepimizin bildiği gerçekler. Stockholm’deki Karolinska Enstitü’ndeki bilim adamları toksoplazmanın vücuttaki bu hızlı yolculuğu nasıl başardığını araştırmış. Kanda parazit aradıklarında pek azına rastlamışlar. Parazitlerin çoğu dentritik hücre denen bir tür bağışıklık hücrelerinin içinde bulunmuş. Sindirim sisteminde bulunan bu hücreler hastalık yapıcı mikroorganizmalarla çok sık karşılaşır. Bunun sonucunda lenf düğümlerine ya da dalağa giderek öteki bağışıklık hücrelerine “durumu bildirirler”. Bu bilgiyle yola çıkan araştırmacılar toksoplazmanın bu hücreleri yönetebileceğinden ve vücudun içinde herhangi bir yere gitmeye zorlayabileceğinden kuşkulanmış. Bir kabın içine dentritik hücreleri koyarak onlara toksoplazma enjekte etmişler. Bunun sonucunda hücreler hiperaktif hale gelerek sürekli hareket etmeye başlamış. Araştırmacılar ardından toksoplazma parazitlerine ateş böceği geni ekleyerek karanlıkta parlamalarını sağlamışlar. Ardından vücudun içindeki hareketini incelemişler.
Parazit, tam da beklendiği gibi dendritik hücreler yardımıyla vücuttaki beyin dahil tüm organlara kolayca yayılabilmiş. Peki, vücudun içinde istediği yere girip çıkabilen ve yayılan bu parazit nasıl oluyor da ciddi bir rahatsızlığa yol açmıyor? Eğer parazit bulaştığı hücreleri öldürüyor olsaydı başımız gerçekten dertte olurdu. Parazit vücuda girdikten bir süre sonra vücudumuz bağışıklık geliştirerek serbest gezinen parazitleri yok eder.Bu zamana kadar hafif bir nezle geçiriyor gibi hissederiz kendimizi.Ancak hücrelerin içindeki parazitler kist oluşturarak hücrelerin içinde kalır. Bunlar bazen etkin hale gelerek hücre dışına çıkar ve yeni hücrelere bulaşabilir. Kandaki serbest gezen parazitler yine bağışıklık hücrelerince hemen yok edilir. Toksoplazmayla ilgili bir başka ilginç keşif 2000 yılında İngiliz bilim adamlarınca yapılmıştı. Toksoplazmayla enfekte olmuş fareler kedilerden korkmuyordu. Bu durum, parazitin son hedefine ulaşmak için geliştirdiği bir strateji olarak yorumlanmıştı.
Stanford Üniversitesi’nde yapılan güncel bir araştırmaya göre toksoplazma paraziti için “kedi kokusunun hafif bir cazibesi” olduğu gözlenmiş. Üstelik fareler köpek kokusundan korkmaya devam ediyorlar. Yani sadece kedi kokusuna yönelik bir değişim söz konusu. Bu oldukça ilginç bir keşif, çünkü parazit bir şekilde farenin davranış biçimini değiştirebiliyor. Bazı bilim adamları toksoplazmanın insan beyni üzerinde de etkili olabileceğini öne sürüyor. Örneğin toksoplazma enfeksiyonuyla şizofreni arasında ilişki olduğunu söyleyenler var. Ancak bu görüşler henüz yaygın olarak kabul görmüyor.
Araştırmacılar bazı basit önlemler almak koşuluyla evde kedi beslemenin toksoplazmaya yakalanma olasılığımızı artırmadığını vurguluyorlar. Yapmamız gereken yediklerimize ve kedimizin yediklerine dikkat etmemiz. Çiğ et ve yıkanmamış sebzeler başlıca bulaşma kaynağı.
Proceedings of the Royal Society B isimli akademik dergide yayınlanan bir araştırmada bilim ...
Savaşın harap ettiği ülkesinden kaçarak Romanya'ya tehlikeli bir yolculuğa çıkan Ukraynalı ...
Evcil dostunuzun kendini iyi hissetmesine ve kış aylarında sağlıklı kalmasına yardımcı ...
Evimizin neşesi kedilerimizin ortalama ömürleri 12 ile 18 yıl arasında. Cat Hospital Kedi ...
Millî Eğitim Bakanı Mahmut Özer, 81 ilde meslek liselerinin içinde hayvan maması üretim ...
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ...
Kedilerde gebelik süresi 55-65 gün arası değişebilir. Kediler gebeliklerin ilk ayında ...
Covid-19 virüsünün hayatımıza girmesiyle sosyal mesafe birinci kuralımız oldu. Pandemiyle ...
Tırnak makasını gördüğü an sizden kaçan bir kediniz mi var? Kedinizin tırnaklarını ...
Yeni turizm elçilerimiz kediler…Kedi sevgimiz, yabancıların dikkatini çekerek sosyal ...
Depremlerin etkilediği Antep'in Nurdağı ilçesinde doğuma enkazda yakalanan kedi, Antep ...
Muhammet Mustafa Yılmaz, Suriye’de İdlib kırsalında görev yapan bir askeri ...
Kedilerle ilgili birçok yaygın inanış aslında bilimsel temele dayanmıyor. Ancak, bu yanlış ...
Evcil dostlarımız için dünyadaki tüm oyuncaklar basit bir karton kutuyla kıyaslanamaz. Peki ...
Sizlere her yazımda sinir bozucu olaylardan bahsediyordum. Bu sefer böyle olmasın ve biraz ...
Namık Kemal Mahallesi Muhtarı Yusuf Aslan, daha önce görülmemiş bir şeye imza ...
Tüm kediciler, evcil dostların ailenin bir parçası olduğunu bilir. Ancak ...
Dışarıya Alışmış Kediler Ev Yaşamına Sanılandan Daha Kolay Uyum ...
Tarım ve Orman Bakanlığı'nca, deprem bölgesinden diğer illere götürülen ev hayvanları ...
30 Ağustos Zaferi milli birlik ve beraberlik ruhu içerisinde bağımsızlık meşalesinin ...
Uluslararası Kedi Federasyonu (Fédération Internationale Féline - FIFe) Rusya'da ...
“Bob Adında Bir Sokak Kedisi” (A Street Cat Named Bob) adlı kitabın baş kahramanı sarman ...
OHHAD Yönetim Kurulu, Türk Veteriner Hekimler Derneği Başkanlığına seçilen Gülay ...
1997, İstanbul doğumluyum. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden bu temmuz ayında ...
Kedilerde, otodectes cynotis ve notoedres cati adı verilen parazitler tarafından oluşturulan ...
Kırıkkale'de bir personel tarafından İl Milli Eğitim Müdürlüğüne getirilen "Mebbis" ismi ...
Almanya'nın Rhein-Neckar bölgesinde Walldorf kentinin güneyinde kedilere sokağa çıkma ...
Evcil dostunuzun kendini iyi hissetmesine ve kış aylarında sağlıklı kalmasına yardımcı ...
Muğla'nın Marmaris ilçesinde çıkan ve 3 bin hektarı aşkın alanda etkili olan orman ...
İnsanlar arasında ki güven ilişkisi ne kadar önemli ise, kedinizle de aynı yolda mutlu devam ...
Calico isimli kafe 2007 senesinde Tokyo'da açılan ve kedicilerin kedilerin arasına karışarak ...
Kedilerin içgüdüsel davranışları kadar psikolojik davranışları da vardır. Kediler bir ...
Kedilerimize bazen bir şeyler öğretmek için çabalarız. Koltuk tırmalama, masa üstüne ...