Kedilerde Tüy Yumağı (Hairball) - Hidayet Ünal
10.03.2023Tüy yumağı ile ilgili bilgilendirmeye geçmeden önce siz kedi sever dostlarıma sağlıklı ...
İngiltere’nin güney kıyısında, East Sussex bölgesindeki küçük liman kasabası Newhaven ilk bakışta sıradan bir yer gibi görünür. Ama kasabanın eski sokaklarından biri olan Ship Street’te yürürken duvarlara dikkat ederseniz ilginç bir sürprizle karşılaşırsınız. Duvar köşelerinde, pencere altlarında, kapı kenarlarında sessizce oturan küçük kedi heykelleri vardır.
İlk bakışta insanın gözünden kaçabilecek kadar küçükler. Ama fark edildiğinde sokakta bambaşka bir atmosfer yaratırlar. Sanki mahallenin gerçek kedileri gibi, insanları izleyen küçük gözcüler…
Bu figürler klasik bir anıt değil. Modern şehir sanatının bir örneği. İngiltere’de son yıllarda bazı sanatçılar şehirlerin sıradan duvarlarına küçük heykeller yerleştirerek sokaklara hikaye katmayı seviyor. Newhaven’daki kediler de bu akımın en sevimli örneklerinden biri.
Ancak bu kedilerin seçilmesi tesadüf değil.
Newhaven yüzyıllar boyunca bir liman kasabası oldu. Liman kentlerinde kediler her zaman önemli bir rol oynadı. Gemilerde farelerle mücadele etmek için kediler bulunurdu. Bu yüzden denizcilik kültüründe kediler neredeyse mürettebatın bir parçası sayılırdı. Liman kentlerinde kedilerin saygı görmesinin nedeni de biraz budur. Ship Street’teki küçük kedi heykelleri bu geleneğe bir selam gibidir. Limanın görünmez kahramanlarına, yani yıllarca gemilerde ve depolarda yaşayan kedilere küçük bir teşekkür.
Sokakta yürürken bu heykelleri tek tek aramak da ayrı bir eğlenceye dönüşmüş durumda. Ziyaretçiler adeta bir hazine avına çıkar gibi duvarları inceliyor.
Bir köşede oturan bir kedi, başka bir yerde duvardan sarkan bir kedi, bazen de pencereden bakar gibi duran bir figür…
Dünyanın farklı şehirlerinde buna benzer ilginç kedi hikayeleri var. İstanbul’un sokak kedileri, Karadağ’daki Kotor’un liman kedileri, Norveç’in Bergen kentindeki depo kedileri…
Kediler sadece evlerimizin değil, şehirlerin de sessiz sakinleri.
Ve bazen bir sokak duvarında, küçücük bir heykel bile bize bunu hatırlatabiliyor.
Bugün Ship Street’teki o küçük kedi heykelleri sevimli bir sokak sanatına dönüşmüş durumda. İnsanlar onları bulup fotoğraf çekiyor, sosyal medyada paylaşıyor, küçük bir şehir hikayesinin parçası oluyor.
Ama insan ister istemez şunu da düşünüyor. Bizim şehirlerimizde, özellikle İstanbul’da, İzmir’de, Ankara’da kediler hala gerçek. Heykel değiller, anı değiller. Sokakların canlı sakinleri. Kapı önlerinde uyuyan, kaldırım kenarında güneşlenen, mahalleliyi tanıyan, insanlarla birlikte yaşayan gerçek kediler…
Birçok Batı kentinde kediler artık sokakta yok. Şehir planları, kurallar ve steril yaşam anlayışı onları hayatın dışına itti. Geriye çoğu zaman hatıraları kaldı. Bazı şehirler o boşluğu küçük heykellerle, duvar resimleriyle, sembollerle doldurmaya çalışıyor.
Newhaven’daki Ship Street kedileri de biraz böyle bir duygunun ürünü aslında.
Bizim ise hala yaşayan bir mirasımız var.
Bu yüzden belki de asıl soru şu:
Biz bu değerin gerçekten farkında mıyız?
Çünkü dünyanın bazı şehirleri bugün kedilerin sadece heykelleriyle mutlu olmaya çalışırken, bizim sokaklarımızda hala gerçekleri dolaşıyor.
Kıymetini bilmek lazım.
Işıl Aykan ATMACA
Keditör
30/06/2026
Tüy yumağı ile ilgili bilgilendirmeye geçmeden önce siz kedi sever dostlarıma sağlıklı ...
Evlenme baskısı altında olan Çinli gençler, yaşadıkları strese esprili bir şekilde ...
Diyarbakır’da deprem nedeniyle çöken iş merkezinin enkazından bir kedi ...
Son derece zeki ve meraklı canlılar olan kedileri çok seviyoruz! Peki bazı günlük ...
Sokak Hayvanları Yasası'nın 5. maddesi de kabul edildi. 5. madde: "Bakımevine alınan ...
Kediler bizler gibi konuşamadıkları için sağlık durumları konusunda bilgi sahibi olabilmenin ...
Can dostlarımızın öpmelere doyamadığımız burunları, en önemli duyu organıdır. Zarif bir ...
Kediler sahiplerinin seslerini tanıyorlar fakat bazen umursamamayı tercih ...
Kedicilerin zaten bildikleri bu gerçek, bilimsel bir çalışma ile de kanıtlandı. Toplumda ...
Yavru kedilerde beslenmeye dikkat edilmezse, sindirim problemleri yaşanabilir. Yavru kediler için ...
Evde kedisiyle yaşayan herkesin bildiği küçük bir rekabet vardır. Kedi kimin kucağına daha ...
Van'da bu yıl altıncısı düzenlenen Van Kedisi Güzellik Yarışmasında birinci seçilen ...
Günümüzde şişmanlık insanların sağlığını tehdit eden önemli bir sorun. Benzer ...
Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın partisinin sokak köpeklerine ...
Son derece zeki ve meraklı canlılar olan kedileri çok seviyoruz! Peki bazı günlük ...
“Doğadan öğrendiğimiz gibi pes etmeyecek, her bir ağaç ve canlı için yaşamı yeniden ...
Evcil dostlarımızın ısırabildiklerini ve tırmalayabildiklerini biliyoruz. Bunlar yüzünden ...
Kedici Dergisi; 2008 yılında, günümüzden tam 12 yıl önce, kedilerle ilgili doğru ve ...
Taşınmak stresli bir zamandır. Evi toparlamak, ağır kutuları kaldırmak, eski eşyaları ...
İnsanların hayvanlarla konuşabilme fikri uzun yıllar bilim kurguya ait bir hayal olarak ...
Birçok kedici, antifriz, zehirli bitkiler ve bazı yiyecekler gibi evcil dostlarımıza ...
Kulak uyuzu Otodectes Cynotis adı verilen, derinin alt kısımlarına yerleşerek kaşıntılı ve ...
Çoğu kedi bilindiği gibi seyahat etmeyi çok sevmez, genellikle kendi bölgelerine güçlü bir ...
Sosyal medyaya düşen ve hızla yayılan maymuna benzer kedi birkaç günde 50 binden fazla yorum ...
Etolojistlerin, yani hayvan davranışları uzmanlarının açıklamakta güçlük çektikleri ...
Bir İngiliz bilim insanı, kedilerin sahiplerini ‘daha büyük bir kedi olarak gördüğünü’ ...
Bir kenara sinmiş, acıdan gözlerindeki ışık sönmüş daha altı aylık bir kediydi ...
Evcil dostlarımız harika egzersiz partnerleridir; yaslanıp ağlanabilecek bir omuzdur, yeri ...
Antalya DokumaPark'ta, kediler için yapılan 3 katlı, 64 odalı "kedi apartman"ında sokak ...
Yeni bir araştırma, kedilerde görülen bazı kanser türlerinin genetik yapısının ...
Grumpy Cat, 22 Eylül 2012'de Reddit'te paylaşılan fotoğrafın ardından internette fenomen ...
Piknik adında bir kedi aramızda dolanıyor ve insan kılığında bir başka kedi de onu ...
Uzakdoğu’nun en gelişmiş, en zengin ve en kalabalık kentlerinden birisi başkent Bangkok. ...