Annesiz Yavru Kedi Bakımı - Emek Ekşi

Kedilerde doğum ve doğumun ardından emzirme dönemi oldukça hassas bir süreçtir. Özellikle sokak hayvanlarında bu olaylar çok daha önem kazanmakta ve insanın olaya dahil olmasını gerektirmektedir. Eğer annesiz bir yavru kediyle karşılaşırsak neler yapılması gerektiğini bilerek yavru kayıplarının önünü çok güçlü bir şekilde alabiliriz. Çünkü ne yazık ki ilk haftalar en çok yavru ölümlerinin meydana geldiği zamanlardır. Yavrular çok hassastır ve çevresel koşulları tolere etmekte zorluk çekerler. Doğum anından itibaren başlayarak aklımıza gelen soruları sırasıyla cevaplandıralım:

1.Yeni Doğum Yapmış Anne Strese Karşı Duyarlıdır

Anne kedi doğum yaptıktan sonra yavrularını kendi sahibinden bile kıskanabilir. Yavruları zorla ele almak, yerlerini değiştirmek, annenin yanına kalabalık insan grupları halinde girmek annenin stresini arttıracak ve dolayısıyla yavrularının bakımını ihmal etmesine yol açacaktır. Doğumun ardından annenin sessiz ve sakin bir ortamda rahat ettirilmesi çok önemlidir.

2.Anne Kedinin Laktasyon Döneminde Besin İhtiyacı Dikkatli Bir Şekilde Karşılanmalı

Kedilerde laktasyon dönemi (emzirme dönemi) ortalama 6 haftadır. Süt sekresyonu 6. Haftaya doğru kademeli bir biçimde artar. Bu sebeple annenin enerji ihtiyacı da seviye seviye artacağından, gıda alımı doğrusal olarak arttırılmalıdır.

3.Yavru Bir Kedinin Fizyolojisi Yetişkin Kediden Nasıl Farklıdır?

Neonatal dönemde başlıca şu fizyolojik parametrelere dikkat etmemiz gerekir:

-Vücut ısısı
-Beslenme
-Uyku
-Boşaltım (Ürinasyon ve defakasyon)

Yavru bir kedi yaşamının ilk 3 haftasında yalnızca beslenir ve uyur. Günün %90’ını uyuyarak geçirir. Vücut sıcaklığı sağlıklı bir yeni doğanda 35,5 ̊ C’tır. Yetişkin bir kedinin vücut sıcaklığına ulaşması 4 hafta sürer. Yeni doğanlarda termoregülasyon sistemleri henüz çalışma olgunluğunda değildir. Bu sebeple çevre ısılarından çok kolayca etkilenirler. Vücut ısısının sabit kalmasına yardımcı olabilmek için ortamın sıcaklığını belirleyebilmek önem arz eder. Bulundukları çevrenin sıcaklığı ideal olarak 30-32 ̊ C olmalıdır.

Doğumlarını takiben ilk 3 hafta kendi başlarına boşaltım yapamazlar. Burada annenin ürogenital bölgeyi yalayarak bir uyarım sağladığına şahit oluruz. Eğer annesiz bir kediyle karşı karşıyaysak ve bu kedi 3 haftalıktan küçükse bunu bizim yapmamız gerekmektedir.

İlk haftalarında her 3 saatte bir 2-3 ml süt emerler. Bu miktar ikinci haftadan itibaren ortalama 5-7 ml düzeyine çıkar.

Sağlıklı bir yavru uyandıktan sonra bağırmaz. Özellikle bağırma ve ağlama10-15 dakikadan uzun sürüyor ve artıyorsa şunlardan şüphelenmemiz gerekmektedir:

-Ağrı
-Üşüme
-Annenin ilgisizliği

4.Neonatal Dönemde Annesi Tarafından İyi Bakılmayan Bir Kedi Nasıl Anlaşılır?

Yaşamın ilk haftalarında özellikle yavruların tartımı çok önemlidir. Bu sayede yavruların yeterli ölçüde beslenip beslenemedikleri ortaya çıkarılabilir. Aşırı bir şekilde ağlayan, inaktif ve yeterli vücut ağırlığına ulaşmayan yavrular çok daha yakından izlenmelidir.

Yavrular bir günde canlı ağırlıklarının %10’unu kazanırlar. Böylece 10 gün sonra doğum ağırlıklarının yaklaşık 2 katına ulaşırlar.

Çok sayıda yavrusu olan veya hasta, tecrübesiz anne kedilerin yavrularının her biri eşit bir biçimde düzenli beslenemeyecektir. Bu sebeple bu tür durumlarda yavrular elle beslemeye geçilmelidir.

5.Beslenemediğini Fark Ettiğimiz Veya Terk Edilmiş Bir Yavru Kedi Nasıl Beslenir?

En ideali pediatrik süt idame yemleridir fakat bunların bulunmadığı durumlarda süt ile besleme yapılabilir. Yavru ilk iki hafta, günde 6 defa; 3 haftalık yaşta günde 4 defa; 4 haftalık yaşta ise günde 3 defa beslenmelidir. 3-4 haftaya kadar sütle beslemenin ardından ek gıdalara geçilmeye başlanır. Eğer yavruda gıda alınımı yoksa ek gıdaya daha erken geçilmelidir.

Lapa karışımı: 1 kısım kuru mama+ 3 kısım su veya 2 kısım yaş mama + 2 kısım su şeklinde yavrunun rahat yiyeceği bir forma getirilmelidir. Mama dudaklara sürülerek yönlendirilir. Eğer yemeye yanaşmıyorlarsa ağız içine konulmalıdır. 4-9 haftalık yaş boyunca günde en az 3 kere beslenmelidir. 9. Haftadan yetişkinliğe kadarsa günde iki kez beslenmesi sağlanmalıdır. Beslenmede diğer dikkat edilecek bir nokta yavrunun sınırsız beslenmemesidir, bunun yerine düzenli ve sınırlandırılmış bir takviye programı uygulanmalıdır.

6.Boşaltımın Sağlanması

Yaşamlarının ilk 3 haftasında uyarım olmadan idrar ya da dışkı çıkışını sağlayamazlar. Bu sebeple annesiz bir yavru kedide bu görevi insanlar üstlenmelidir. Her besleme saatinin ardından, anne kedinin yaptığı işleme benzer olarak ıslak bir pamuk yardımıyla urogenital bölgeye küçük masajlar uygulanır.

Neonatal dönem, yavruların hayatta kalmaları ve sağlıklı bireyler olarak gelişebilmeleri için çok önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple karşımıza annesiz bir yavru kedi çıktığında gereken bakımı sağlayarak hayatlarında ciddi farklar yaratabiliriz.

KAYNAKLAR

1. M. KAYMAZ, M. FINDIK, A. RİŞVANLI, A. KÖKER(Editör). Köpek ve Kedilerde Doğum ve Jinekoloji. Malatya: Medipress 2013: 412-415