KEDİLERDE ANNELİK
05.02.2011 15:23:31
Kedilerde gebelik süresi 56-65 gün arasında değişebilir. Kediler gebeliklerin ilk ayında davranış ve fiziksel olarak çok fazla değişikliğe uğramazlar...

Gebelik

Kedilerde gebelik süresi 56-65 gün arasında değişebilir. Kediler gebeliklerin ilk ayında davranış ve fiziksel olarak çok fazla değişikliğe uğramazlar. Gebeliğin üçüncü ve dördüncü haftaları arası meme uçlarının hafifçe pembeleştiği ve aktivite düzeyinde azalma olduğu gözlenebilir. 16-21 günler arasında gebelik ultrason ile belirlenebilir. Beşinci haftadan sonra elle yavruların varlığı hissedilebilir. Gebelik boyunca kedilerin kilosu annenin yapısına ve yavruların boyutuna göre % 20 – 25 oranında artar. Gebelik süresince progesteron üretimi hızla artar ve gebeliğin otuz beşinci günü pik seviyeye ulaşır. Onuncu haftadan sonra yavruların anne karnındaki hareketleri elle hissedilebilir.

Doğum

Ortalama 60 günün sonunda yavruların gelişimini tamamlamasıyla doğum süreci başlar. Doğumdan 12- 24 saat önce ( bazı kedilerde 3-4 gün) gebe kedi doğumu gerçekleştireceği yerin hazırlıklarına başlar. Eğer kedi dışarıda yaşıyor ise başka hayvanların ve özellikle erkek kedilerin ulaşamayacağı gizli bir sığınak bulur. Kedigiller familyasında aslanlar (sürünün liderliğini ele geçiren erkek aslanın, kendi soyundan gelmeyen tüm yavruları öldürmesi çok sık görülen bir davranıştır) ve çitalar hariç erkekler yavrunun yetiştirilmesi sürecine katılmazlar. Maalesef bazı erkek kediler kendi yavrularını bile öldürme eğimlindedirler. Bunun birinci sebebi ileride kendine rakip olacak erkek kedilerden kurtulmaktır. Ev kedilerinde de görülebilen bu korkunç davranışın bir diğer sebebi ise dişi kedinin laktasyon (emzirme) sürecini sonlandırmak ve bir an önce dişi kedinin tekrar kızgınlığa gelmesini sağlamaktır. Tüm bunlara karşın bazı erkek ev kedileri ise hiçbir kan bağı olmayan yavru kedileri sahiplenebilirler. Hatta anneliğe benzer davranışlar sergiledikleri gözlemlenmiştir.

Doğumdan birkaç gün önce kedilerin meme uçları iyice belirginleşir ve buradan süt salgılanmaya başlar. Doğumdan hemen önce vücut sıcaklığının bir derece kadar düşmesiyle birlikte kedide huzursuz davranışlar dikkati çeker. ( Normal vucut sıcaklığı 38,5 – 39 derece). Solunum ve nabzın artışı ile doğum süreci başlamış olur. Bunu takiben uterusta (rahim) kasılmalar belirir ve kasılma sıklıkları artınca doğumun iyice yaklaştığı anlaşılır. Bu süreç ilk defa doğum yapacak olanlarda 10 saati bulabilir. Yavrular pelvis (leğen kemiği) boşluğuna girdiğinde anne yan yatarak doğumu kolaylaştıracak pozisyonu alır. Bu aşamadan sonra doğum, fötal kesenin yırtılması ile 10 dakika içinde gerçekleşir. Anne yavru zarlarını sıyırır ve yavrunun ilk solunumunu yapması için onu yalamaya başlar. Sonrasında düşmanları çekmemesi için tüm yavru zarlarını ve plasentayı yer. Bu içgüdüsel davranış ev kedilerinde de sıklıkla görülmektedir.

Dişi kedilerin birden fazla erkekle çiftleşebilmelerinden dolayı, bir batında doğan yavruların babaları farklı olabilir.

Emzirme

Doğumun bitmesinden birkaç saat sonra yavrular annelerini emmeye başlarlar. Annenin yavru zarları ve plasentayı yemesi, sütün salgılanması için gerekli olan oksitosin hormonunun uyarımını başlatır. Yavru kedi sütün gelmesi için ön patileri ile memenin kenarlarını yoğurma hareketi yapar. Bu hareket sütün salınmasını güçlendirir. Aynı hareket bir çok yetişkin ev kedisi tarafından, direk sahiplerine veya sevgi gösterisi olarak birtakım yünlü eşyalara uygulanır. Bazı ev kedileri kendini sevdirmek için ayaktayken bile bu hareketi yapabilir. Bunun anlamının ev kedilerinin hiçbir zaman büyümedikleri ve yavru davranışları göstermeye devam ettikleri düşünülebilir.

Kedilerin sekiz adet memeleri vardır. Her memeden gelen sütün miktarı ve kalitesinde farklılıklar olabilmektedir. Emzirme esnasında yavrular arasında en iyi memeyi kapma yarışı yaşanır. Bu memeyi sahiplenen baskın yavru, diğerlerine göre daha hızlı gelişir ve bu memeyi paylaşmak istemez. Kedi sütü 5,0 yağ, 7,2 protein ve 4,9 laktoz içerir. Emzirme yavrular yaklaşık iki aylık olana kadar devam eder. Yavruların dişleri annenin canını acıtmaya başladığında anne artık emzirmek istemez. Ancak aynı evi paylaşan kedilerde annenin yavrusunu veya yavrularını yıllarca emzirdiği görülebilmektedir. Böyle annelik güdüsü güçlü kediler annesiz kalmış yavruları da emzirebilirler. Süt annelik kavramı kedilerin dünyasına yabancı değildir. Bunun tam tersi yavrularını çok az veya hiç emzirmeyen anne kediler de vardır. Emzirme döneminde dişi kediler yavrularını koruma güdüsü ile normalden daha fazla saldırgan olurlar. Aynı güdü ev kedilerde de vardır ve nadir olsa da sahiplerine bile saldırabilirler. Anne kedi yavruların bulunduğu bölgede bir tehlike sezinlerse yuvanın yerini değiştirmek ister. Yeni bulduğu yuvaya tüm yavrularını birer birer enselerinden tutarak taşır. Yavru bu taşınma esnasında ana karnındaki pozisyonunu alır ve hiç hareket etmez. Daha sonra kediler büyüdüklerinde aynı şekilde tutulurlarsa yine benzer pozisyonda hareketsiz kalırlar.

Dr.S.Tarkan Özçetin

Resim Galerisi
Share |

Yorum Ekle
Yorum Yapan :


Yorum İçerik :